1.Sejauh manakah masalah kewangan Pahang menjadi faktor pembentukan Persekutuan 1896.

LATIHAN PENGUKUHAN TEMA 2 SEJARAH MALAYSIA P3.

1.Sejauh manakah masalah kewangan Pahang menjadi faktor pembentukan Persekutuan 1896.

Rangka jawapan

Pengenalan

-1893 Frank Swettenham mencadangkan pembetukan pesekutuan Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang.

-C.P Lucas mengutarakan cadangan rasmi. Perjanjian Pesekutuan ditandatangani 1 Julai 1896.

Faktor pembentukan Persekutuan 1896

1.Masalah kewangan Pahang.

Pahang menerima sistem Residen 1888.

Kesan penentangan Datok Bahaman menyebabkan Pahang menghadapi masalah kewangan yang teruk.

Januari 1892 Pahang meminjam $175,000 dari Negeri-Negeri Selat.

British terpaksa menarik diri atau menyelesaikan masalah kewangan Pahang.

C.P Lucas dan Sir Cecil Clementi Smith yakin Pahang mempunyai kekayaan dan potensi.

Pahang tidak dapat dimajukan kerana sistem perhubungan tidak memuaskan.

Lucas mencadangkan Pahang miminjam dari Perak atau Selangor untuk memajukan sistem perhubungan untuk menarik masuk pelabur.

Penubuhan persekutuan dapat mengatasi masalah kewangan Pahang.

2.Mengurangkan kuasa Residen.

-Residen bertindak tanpa panduan

-Gabenor NNS perlu mengawal Residen.

-Residen berkuasa melebih sultan dan Majlis Negeri.

-Sultan hanya berperanan dalam soal hukum syariah dan adat.

3.Keseragaman pentadbiran

-Pentadbiran keempat buah negeri tidak seragam.

-residen mentadbir negeri mengikut budi bicara sendiri.

-Tiada kerjasama banyak sumber tidak dimanafaatkan.

-Persekutuan akan menyatukan perkhidmatan kerjaraya, kesihatan dan pendidikan.

-Persekutuan menyatukan kekuatan pertahanan.

4.Dasar penjajahan British.

-Sejak 1890-an British menggalakkan tanah jajahan menubuh persekutuan.

-Persekutuan berjaya di Australia dan Afrika.

-Dasar pro persekutuan membantu penubuhan NMB.

Kesimpulan

-Pembentukan persekutuan membantu mengatasi masalah kewangan Pahang.

-Kuasa pembesar dan sultan tidak dipulihkan.

SKEMA UJIAN BULAN OGOS SEJARAH STPM P3 2014

SKEMA UJIAN BULAN OGOS SEJARAH STPM P3 2014

1.Huraikan ciri-ciri Adat Perpatih dan Adat Temenggung. [20]

PENGENALAN
  Mengikut Kamus Dewan adat sebagai peraturan yang lazim dilakukan sejak dahulu kala. Dengan kata lain adat bermaksud peraturan yang diamalkan oleh sesebuah masyarakat secara turun temurun sehingga ianya merupakan suatu hukum yang perlu dipatuhi oleh semua. Sesiapa yang melanggar hukum adat ini boleh dihukum. Hukum adat akan dikendalikan oleh satu badan yang dikenali sebagai Majlis Orang Tua. Majlis ini akan diketuai oleh seorang ketua adat.

Terdapat dua jenis hukum adat yang diamalkan di negeri-negeri Melayu sebelum campur tangan British iaitu Adat Perpatih dan Adat Temenggung.Adat Perpatih dan Adat Temenggung mempunyai perbezaan dalam aspek kawasan dan pengasasan, bentuk dan pelaksanaan, pemerintahan, pelaksanaan undang-undang, pembahagian harta, kekeluargaan dan perkahwinan.

Adat Perpatih

Kawasan dan pengasasan.

Adat Perpatih berasal dan Pagar Ruyung, Sumatera yang diasaskan oleh Datuk Perpatih Nan Sebatang yang menjaga kawasan tanah sebelah darat dan diamalkan di Negeri Sembilan dan Naning. Adat ini dibawa ke Negeri Sembilan oleh orang Minangkabau pada kurun ke-17.

Bentuk dan Pelaksanaan

Adat Perpatih merupakan adat yang tidak bertulis. Ia adalah pepatah yang diwariskan secara lisan. Susunan hukum dalam adat dikenal sebagai tambo atau perbilangan adat. Hukum adat ini berasaskan dua sumber iaitu resam atau adat turun temurun yang diwarisi dan hukum syarak mazhab Shafie. Adat ini dihafal oleh Ketua Adat.

Pemerintahan

Dan segi pemerintahan dan pentadbiran Adat Perpatih bersifat demokrasi. Kuasa pemerintah bukan terletak pada tangan seorang sahaja. Kuasa dibahagikan antara pemerintah, Undang, Lembaga, Buapak, Perut dan orang ramai. Ketua-ketua di setiap peringkat dipilih dan dilantik oleh kumpulan ketua daripada peringkat bawah hingga atas.

Perut memilih Buapak, Buapak memilih Lembaga, Lembaga memilih Undang dan Undang memilih dan melantik Yamtuan Besar.  Sistem pemerintahannya mementingkan prinsip pemuafakatan. Yamtuan dipilih secara demokrasi oleh ketua-ketua suku yang dikenali sebagai Undang.

Pelaksanaan Undang-Undang

Dalam Adat Perpatih undang-undang jenayah bersifat pemulihan, berperikemanusiaan dan bertimbang rasa. Hukuman yang diberi bertujuan memberi kesedaran dan bukan untuk menghukum pesalah semata-mata. Orang yang membuat kesalahan akan didenda berdasarkan kesalahannya dan mangsa diberi ganti rugi. Contohnya seseorang yang cedera akan diberi ganti rugi dalam bentuk ayam atau kambing bergantung kepada keadaan lukanya.

Mangsa kecurian boleh dapat balik barang-barangnya. Sekiranya berlaku pembunuhan, si pembunuh mesti menanggung kehidupan keluarga si mati. Hukuman bunuh hanya dikenakan bagi kes yang sangat serius seperti penderhakaan. Hukuman bunuh hanya boleh dijatuhkan oleh Yamtuan Besar sahaja. Hukuman lain ditentukan oleh Buapak atau Lembaga.

Pembahagian Harta

Undang-undang pembahagian harta dalam Adat Perpatih mementingkan jurai keturunan sebelah nasab ibu atau diberatkan kepada kaum perempuan. Harta pusaka diturunkan melalui keturunan perempuan, iaitu daripada pihak sebelah ibu sebagai pengasas keluarga kepada anak perempuannya.

Dalam keadaan tertentu Adat Perpatih menjadikan wanita kaya dan berkuasa. Suami tidak berhak memiliki harta pusaka. Sekiranya seseorang ibu tidak mempunyai anak perempuan, hartanya akan diwariskan kepada adik perempuannya atau anak perempuan adik-adiknya dan cucu-cucu perempuannya.

Secara umumnya harta pasangan dapat dibahagikan kepada tiga jenis iaitu hanta carian, harta dapatan dan harta pembawaan. Harta carian ialah harta yang diperolehi bersama sepanjang perkongsian hidup. Harta ini dibahagi dua jika bercerai. Harta dapatan ialah harta yang sedia ada pada si isteri sebelum berkahwin, jika bercerai harta itu kekal di tangan isteri. Harta pembawaan ialah harta yang sedia dimiliki si lelaki sebelum dia berkahwin, jika bercerai bekas isteri tak boleh tuntut harta itu.

Kekeluargaan dan Perkahwinan.

Dalam aspek perkahwinan, Adat Perpatih tidak membenarkan perkahwinan sesama suku sebaliknya hendaklah berkahwin daripada suku yang berlainan dan perkahwinan ini di kenali eksogami. Perkahwinan sesama suku tidak digalakkan kerana dianggap tidak mengembangkan keturunan, melanggar adat dan akan dibuang suku. Di Negeri Sembilan terdapat 12 suku dan setiap suku mempunyai nama tersendiri seperti Biduanda, Batu Hampar, Paya Kumbuh, Anak Melaka, Anak Acheh dan lain-lain lagi.

Apabila seseorang anak perempuan berkahwin, suaminya digelar orang semenda. Selepas berkahwin, wanita tersebut akan membawa suaminya tinggal di rumah pusaka (rumah gadang) atau rumah sendiri yang dibina berhampiran rumah pusaka ibunya. Apabila si suami kematian isteri digalakkan mengambil adik perempuan isterinya untuk dijadikan isteri bagi menjaga anak-anaknya. Perkahwinan ini dikenali sebagai ganti tikar.

Susunan keluarga masyarakat Adat Perpatih berdasarkan matriarchal/matrilineal yang mengutamakan wanita yang disusurgalurkan kepada keturunan sebelah ibu. Susunan keluarga sebegini mengandungi ibu, anak-anak perempuan, anak-anak lelaki, cucu perempuan, cucu lelaki dan seterusnya. Adat Perpatih melarang seorang lelaki berkahwin dengan dua atau lebih orang wanita yang berasal daripada suku yang sama.

Adat Temenggung

Kawasan dan Pengasasan

Adat Temenggung berasal dari Palembang, Sumatera yang diasaskan oleh Datuk Ketemenggungan dan menjaga kawasan persisiran pantai dan laut. Adat ini dibawa ke Melaka pada awal kurun ke-l5lagi. Diamalkan di semua negeri-negeri Melayu kecuali Negeri Sembilan.

Bentuk dan Pelaksanaan

Adat Temenggung dilaksanakan di keseluruhan negeri-negeri Melayu kecuali Negeri Sembilan. Pada peringkat awal penyebarannya di Tanah Melayu, adat ini dipengaruhi oleh agama Hindu terutama dalam Undang-Undang Manu. Apabila Islam berkembang adat ini menerima pengaruh Islam dan hukum syarak mazhab Shafie.

Adat ini tersebar di negeri-negeri Melayu yang lain dengan nama berlainan tetapi mempunyai fungsi yang sama. Di Johor adat ini dikenali sebagai Undang-undang Johor, di Kedah dikenali sebagai Undang-undang Kedah, di Pahang sebagai Undang-undang Pahang dan di Perak sebagai Undang-undang 99 Perak.

Pemerintahan

Adat Temenggung mengamalkan sistem pemerintahan autokratik iaitu kuasa terletak di tangan pemerintah atau raja. Adat ini mementingkan golongan raja atau golongan yang memerintah. Raja atau sultan mempunyai hak keistimewaan dan kuasanya diperkukuhkan melalui konsep daulat dan derhaka.

Di puncak struktur politik ialah raja atau sultan, diikuti oleh kerabat-kerabat raja, pembesar-pembesar negeri yang memegang jawatan tertentu dan ketua kampung. Sultan merupakan ketua negeri, lambang penyatuan dan perpaduan rakyat

Jawatan sultan bersifat warisan, seseorang raja yang mangkat akan diganti dengan putera sulung kecuali di Perak berasaskan sistem giliran. Jika sultan tiada anak lelaki, hak pewarisan taktha jatuh kepada adik lelakinya. Jika kedua-duanya tiada barulah musyawarah dan pemuafakatan antara sultan dengan pembesar menjadi keputusan dalam melaksanakan sistem pentadbiran. Pembesar-pembesar pula dilantik oleh sultan.

Pelaksanaan Undang-Undang

Bentuk dan pelaksanaan hukumannya adalah lebih tegas dan keras. Bertujuan menghukum serta berpegang kepada prinsip pembalasan semata-mata. Oleh itu pelaksanaan sesuatu hukuman dibuat dengan tegas agar dapat memberi iktibar dan amaran kepada orang lain supaya tidak melakukan sebarang jenis kesalahan.

Hukuman bunuh dikenakan atas kesalahan berat seperti membunuh, mencuri, memfitnah dan menderhaka kepada raja. Hukuman bunuh dilakukan oleh raja atau sultan sahaja. Lain-lain hukuman boleh dilakukan oleh pembesar-pembesar.

Undang-undang dalam Adat Temenggung lebih memihak kepada golongan atasan atau pemerintah. Ini bermaksud, sekiranya rakyat dan kerabat diraja melakukan kesalahan yang sama, hukuman yang dikenakan kepada rakyat lebih berat berbanding dengan kerabat diraja.

Pembahagian Harta

Kaum lelaki berhak mewarisi lebih banyak harta daripada wanita kerana pengaruh daripada hukum Islam (Hukum Faraid). Ini bermakna jurai keturunan sebelah bapa lebih diutamakan. Pemberian harta yang Iebih kepada anak lelaki dalam Islam kerana anak lelaki mempunyai tanggungjawab yang besar berbanding dengan anak perempuan.

Jika berlaku penceraian lazimnya cara pembahagian harta suami isteri mengikut hukum syarak Mazhab Shafie. Adat ini menjelaskan harta yang diperoleh semasa perkahwinan dikenali sebagai hanta sepencarian. Harta sepencarian bagi harta isteri yang diceraikan dibahagi dua sama banyak. Jika isteri yang diceraikan itu tidak bekerja hanya berhak mendapat satu pertiga sahaja. Harta asal suami atau isteri dikembalikan kepada suami atau isteri berkenaan.

Kekeluargaan dan Perkahwinan

Adat Temenggung bersifat patriarchal iaitu kaum lelaki lebih diutamakan kerana kaum lelaki melanjutkan keturunan sesebuah keluarga. Ini sejajar dengan pninsip hukum syarak yang mengiktiraf lelaki sebagai ketua keluarga. Adat ini membenarkan perkahwinan dengan sesiapa sahaja (endogami) asalkan tidak bertentangan dengan hukum syarak. Sekiranya mempunyai pertalian darah atau muhrim perkahwinan dilarang. Sesudah berkahwin isteri akan ikut tinggal bersama keluarga suami.

KESIMPULAN

Sebagai kesimpulannya, adat dapat mengawal perlakuan individu dan merapatkan hubungan persaudaraan. Selepas campur tangan British adat semakin diketepikan kerana British memperkenalkan undang-undang Barat. Walau bagaimanapun, amalan seharian Adat Perpatih dan Adat Temenggung masih tetap kekal sehingga hari ini.

2.Bincangkan perluasan kuasa British di Selangor  pada tahun 1874. [20]

Pendahuluan

British di Tanah Melayu sering mencari alasan untuk campur tangan. Pada tahun 1867, berlaku perang saudara di Selangor antara pembesar- pembesar Melayu. Keadaan ini diburukkan lagi dengan pertempuran antara kongsi gelap Cina.Ini menyebabkan British berjaya meletakkan Residennya di Selangor pada tahun 1874.

Isi-isi penting

Perang saudara (Perang Klang)

Perang saudara di Selangor berlaku pada tahun 1867 yang melibatkan Raja Mahadi dengan Raja Abdullah.

Perang Klang berkisar atas soal penguasaan wilayah Klang yang kaya dengan biiih timah.

Punca Perang Klang boleh dikesan sejak awal abad ke-19 lagi.

Sultan Muhammad Shah telah mengurniakan kawasan Klang kepada pembesar Klang, iaitu Raja Sulaiman.Apabila Raja Sulaiman mangkat, Klang tidak diserahkan kepada anaknya, iaitu Raja Mahadi.Sultan Abdul Samad menggantikan Sultan Muhammad Shah pada tahun 1857.

Kawasan Klang diserahkan kepada Raja Abdullah. Raja Mahadi menyerang Klang dan mengusir keluar Raja Abdullah.

Tengku Kudin dilantik oleh Sultan Abdul Samad sebagai Wizurai Selangor untuk menamatkan Perang Klang.

Tengku Kudin meminta bantuan dari luar termasuk British untuk menamatkan kekacauan di Selangor.

Pertempuran kongsi gelap

Yap Ah Loy ialah Kapitan Cina di Kuala Lumpur. Wakilnya, ialah Yap Ah Sze dibunuh oleh puak Kah Yeng Chew.Ketua puak Kah Yeng Chew, iaitu Chong Chong diusir dari Kanching.

Chong Chong memihak kepada Raja Mahadi manakala Yap Ah Loy memihak kepada Tengku Kudin.

Alasan campur tangan British

Terdapat dua peristiwa yang membolehkan Sir Andrew Clarke campur tangan.Pada bulan November 1g73, berlaku peristiwa serangan ke atas sebuah kapal dagang Melaka berhampiran dengan Sungai Jugra.

 Lapan orang anak kapar dan penumpangnya dibunuh. Sembilan orang Melayu diberkas. British memaksa Sultan Abdul Samad menjalankan perbicaraan.

Pada bulan ogos 1874, berlaku serangan lanun di Sungai Langat dan Sungai Labu.

Sir Andrew clarke menggunakan alasan ini menempatkan J.G. Davidson sebagai Residen British dan Frank Swettinham sebagai Penolong Residen. Tengku Kudin diiktiraf sebagai Wizurai Selangor.

Penutup

Perselisihan antara pembesar Melayu memberi peluang kepada British campur tangan daram politik selangor. Keadaan ini bertambah buruk dengan penglibatan kongsi gelap. Namun, Sir Andrew clarke menggunakan alasan perlanunan untuk memperkenalkan sistem Residen di Selangor.

3.Huraikan perubahan-perubahan pentadbiran yang berlaku di Negeri-Negeri Melayu pada tahun 1874 hingga 1896. [20]

Pengenalan

Campur tangan British di Negeri-Negeri Melayu telah mengubah sistem pentadbiran tempatan kepada sistem pentadbiran Barat. Antara perubahan pentadbiran yang berlaku ialah Sistem Residen yang diperkenalkan di Negeri-Negeri Melayu bertitik tolak dari Perjanjian Pangkor di Perak pada tahun 1874, diikuti Selangor 1875, Negeri Sembilan 1895 dan Pahang 1888. Selepas itu diperkenalkan pula Persekutuan 1896 yang mengabungkan Neger-Negeri Melayu seperti Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang di bawah satu gabungan yang dikenali sebagai Negeri-Negeri Melayu Bersekutu.

SISTEM RESIDEN

      Pembaharuan terhadap pentadbiran tempatan telah dilakukan oleh Residen yang menyebabkan raja dan pembesar-pembesar Melayu kehilangan kuasa. Pentadbiran negeri diketuai oleh sultan yang dibantu oleh Residen.Residen menasihati sultan dalam segala hal pentadbiran kecuali yang berkaitan dengan agama dan adat resam Melayu.

      Majlis Mesyuarat Negeri (MMN) ditubuhkan untuk membolehkan pegawai-pegawai British berunding  dengan sultan dan pembesar-pembesar tempatan.tentang pentadbiran negeri, penggubalan undang-undang dan perkara-perkara yang berkaitan dengan kepentingan orang Melayu.

      Ahli-ahli Mesyuarat seramai 10 orang iaitu Residen yang berkuasa menamakan ahli-ahli Majlis Mesyuarat Negeri yang diluluskan oleh gabenor dan dilantik secara rasmi oleh sultan seumur hidup. Majlis Mesyuarat Mesyuarat Negeri akan bersidang sebanyak 7 kali setahun.

      Kuasa Majlis Mesyuarat Negeri pada peringkat awala ialah menasihati sultan. Tetapi kemudiannya bertambah seperti menggubal dan menyusun undang-undang, menjadi Mahkamah Rayuan Tertinggi terutama berkait dengan hukuman mati yang hanya akan mendapat kelulusan Majlis Mesyuarat Negeri, mengurus pencen orang Melayu, perlantikan ketua tempatan dan pegawai-pegawai kerajaan serta menguruskan perubahan cukai.

      Residen paling berkuasa dalam   MMN. Residen akan menyiapkan agenda dan setelah berbincang dengan gabenor. Mereka akan mengusulkan sesuatu undang-undang yang dibincangan dan MMN. Setelah perbahasan dibuat rang undang-undang mesti ditandatangani oleh sultan setelah dipersetujui Gabenor.

      Penubuhan MMN telah menyebabkan sultan hilang kuasa. Walaupun menjadi pengerusi MMN, tetapi sultan tidak mempunyai kuasa penuh dan terpaksa mengikut nasihat Residen. Pentadbiran negeri pula telah dibahagikan kepada beberapa buah daerah yang diketuai oleh Pegawai Daerah. Pegawai Daerah bertugas sebagai pemungut cukai, menjaga perbendaharaan daerah, menjaga dan mengekalkan keamanan, melaksanakan keadilan dan mengawal kesihatan awam.

      Bagi melicinkan pentadbiran daerah beberapa jabatan yang diketuai oleh Pegawai British ditubuhkan. Contohnya Jabatan Kerja Raya, Jabatan Polis dan Jabatan Perubatan. Pegawai daerah bertanggungjawab mengawal jabatan tersebut. Setiap daerah dibahagi kepada mukim yang diketuai oleh penghulu. Penghulu dilantik dari alangan pembesar-pembesar dan anak-anak raja tempatan. Penghulu menerima gaji dari hasil tambahan tempatan. Tugas Penghulu ialah mengutip hasil tanah, menyelesaikan masalah dan keselamatan Mukim. Masalah dalam Mukim diselesaikan oleh Mahkamah Penghulu. Penghulu juga menyimpan kira-kira serta laporan bertulis.

      Tujuan British melantik penghulu daripada kalangan orang Melayu ialah untuk memudahkan mereka menyampaikan dasar kerajaan dan mendapat maklum balas daripada rakyat tempatan.

      Pentadbiran mukim pula telah dibahagikan kepada unit yang lebih kecil iaitu kampung yang diketuai oleh Ketua Kampung. Ketua Kampung dilantik dari kalangan orang yang berpengaruh dan dihormati oleh masyarakat. Kapitan Cina juga dilantik untuk melindungi dan menjaga orang Cina. Pentadbiran di peringkat bandar juga dibentuk untuk untuk memastikan pembangunan dan kebersihan bandar-bandar di NMB.

      Pada tahun 1890, Lembaga Kesihatan telah ditubuhkan untuk menyelia dan mentadbir bandar Kuala Lumpur. Ahli-ahlinya terdiri daripada pegawai-pegawai British seperti Jurutera Jabatan Kerja Raya, Ketua Polis daerah dan individu yang dilantik oleh Residen. Tugas Lembaga Kesihatan ialah mengeluarkan lesen peniaga dan penjaja, menjaga kebersihan bandar dan meluluskan pelan pembangunan.

     

PERSEKUTUAN 1896 –NEGERI MELAYU BERSEKUTU

      Menurut Perjanjian Persekutuan 1896, empat buah Negeri-Negeri Melayu iaitu Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang disatukan menjadi Negeri Melayu Bersekutu (NMB) dengan pusat pentadbiran di Kuala Lumpur.Persekutuan telah mengukuhkan lagi pentadbiran British di Negeri-Negeri Melayu apabla kuasa raja masih tidak dapat dikukuhkan.

      NMB ditadbir oleh Residen Jeneralyang bertanggungjawab kepada Pesuruhjaya Tinggi atau Gabenor Negeri-Negeri Selat. Sulta dikehendaki mengikut nasihat dalam semua hal kecuali yang berkaitan dengan agama Islam. Residen Jeneral beribu pejabat di Kuala Lumpur.

      Jawatan Residen masih dikekalkan tetapi mereka tidak boleh bertindak sesuka hatidan mesti melaksanakan arahan Residen Jeneral.

      Sultan masih berkuasa di negeri masing-masing dan bersetuju memberi bantuan kepada negeri-negeri yang memerlukan bantuan mengikut nasihat Residen Jeneral. Sultan akan menggangotai Majlis Persidangan Raja-Raja atau DURBAR yang berperanan membincangkan perkara-perkara untuk kepentingan bersama. DURBAR dianggotai oleh empat orang Raja-Raja Melayu, Empat Orang Residen British, Pesuruhjaya Tinggi dan Ketua Setiausaha.

      Melalui DURBR Sultan Idris telah membuat teguran dan mencadangkan supaya dentralisasi dilaksanakan kerana pemusatan kuasa yang berlebihan oleh Persekutuan.

      MMN akan menjalankan tugas seperti biasa tetapiperkara yang berkaitan anggaran belanjawan tahunan dan draf undang-undang diserahkan kepada Gabenor melalui Residen Jeneral untuk disahkan.

      Jabatan Persekutuan telah ditubuhkan di Kuala Lumpur dan ketua-ketuanya berperanan untuk memberi arahan dan menyelaraskan tugas-tugas di keempat-empat buah negeri. Ketua Persekutuan bertanggungjawab kepada Residen Jeneral.

      Jabatan-jabatan yang ditubuhkan seperti Jabatan Kehakiman, Polis, Suruhanjaya Tanah dan Galian, Nazir-Nazir Sekolah, Ketua Akauntan dan Ketua Juru ukur .

      Majlis Mesyuarat Persekutuan (MMP) 1909 ditubuhkan untuk menggantikan DURBAR akibat bantahan Raja-Raja Melayu. MMP sepatutnya berfungsi sebagai badan penasihat kepada sultan. Tetapi sultan hanya menjadi ahli biasa dan tidak mempunyai kuasa mempengerusikan mesyuarat MMP ataupun membatalkan usul-usul yang dibentangkan.

      MMP mempunyai kuasa melebihi had dan MMN  hanya berfungsi dalam perkara yang berhubung dengan adat-istiadat dan agama Islam sahaja.MMP gagal mengembalikan kuasa sebenar kepada sultan dan kuasa dipusatkan kepada Pesuruhjaya Tinggi. Oleh itu desakan semakin kuat agar dasar desentralisasi atau pengagihan kuasa dilaksanakan secepat mungkin.

KESIMPULAN

Perubahan-perubahan pentadbiran yang berlaku telah mengukuhkan lagi kedudukan Britih di Negeri-Negeri Melayu. Kuasa sultan dan Majlis Mesyuarat Negeri semakin diketepikan terutama dengan pengenalan Negeri Melayu Bersekutu yang akhirnya membawa desakan sultan agar kuasa mereka dikembalikan melalui dasar pengagihan kuasa.

4.Huraikan faktor-faktor perkembangan getah di Tanah Melayu pada abad ke 20 .[20m]

Pada peringkat awal, penanaman getah tidak mendapat sambutan yang menggalakkan di Tanah Melayu.Penanaman kopi dan tebu yang berharga tinggi pada ketika itu lebih menguntungkan. Mulai 1839permintaan, permintaan terhadap getah telah meningkat berikutan penciptaan tayar motokar oleh Goodyear. Penanaman getah juga bertambah akibat daripada kemerosotan harga kopi dunia. Terdapatbeberapa faktor yang mendorong peladang-peladang menanam getah secara besar-besaran di TanahMelayu.

Faktor-faktor perkembangan perusahaan getah

1. Sumbangan H.N.Ridley

Perlantikan H.N.Ridley sebagai Peng. Botonical Garden di Singapura pada tahun 1888 melahirkan erabaru bagi perkembangan perusahaan getah di Tanah Melayu. Beliau merupakan orang yangbertanggungjawab dalam perkembangan penanaman getah di Tanah Melayu.H.N.Ridley telah berusaha sedaya upaya untuk memperkenalkan getah kepada penduduk tempatandengan memberi biji-biji benih getah. Beliau juga memujuk peladang-peladang kopi dan tebu supayamenanam getah. Tindakan Ridley berjaya memujuk seorang Cina bernama Tan Choy Yan menanam 16hektar getah pada tahun 1896. adik-beradik Kinderley juga dipengaruhi oleh Ridley dan menanam 5 ekargetah di Kajang.Pada tahun 1897 Ridley berjaya memperkenalkan satu cara penorehan saintifik iaitu sistem ‘tulang ikan herring atau ibedem’. Cara ini dapat mengeluarkan susu getah yang banyak dan berterusan tanpamerosakkan pokok getah. Ridley juga memperkenalkan satu cara yang selamat untuk mengangkut anakbenih getah iaitu dengan membungkusnya dalam arang batu yang lembap. Cara pengangkutan inimembolehkan anak benih getah dihantar ke kawasan yang lebih jauh. Ia dapat membantu pembukaanladang-ladang getah yang baru.

2. Dasar Kerajaan

Pada tahun 1897, cukai tanah yang rendah iaitu sebanyak 10 sen dikenakan ke atas tanah yangberukuran seekar untuk 10 tahu pertama ditanam dengan getah. Selepas 10 tahun , cukai cukai inidinaikkan menjadi 50 sen seekar. Duti sebanyak 2.5% dikenakan ke atas getah bagi 15 tahun yangpertama. Selepas 15 tahun duti ini dinaikkan kepada 5%. Sesiapa yang membuka tanah untukpenanaman getah akan diberikan hak milik yang kekal. Akibatnya ramai pelabur melibatkan diri dalamkegiatan penanaman getah di Tanah Melayu.Kerajaan Negeri-negeri Melayu Bersekutu juga telah membaiki sistem perhubungan iaitu jalan rayadan landasan keretapi untuk menghubungkan kawasan ladang dengan bandar dan pelabuhan. Padatahun 1899 kerajaan telah menguntukkan wang berjumlah RM4000 bagi menjalankan eksperimen-eksperimen getah dan lain-lain tanaman.

3. Kemerosotan harga kopi

Kemerosotan harga kopi turut membantu memperkembangkan perusahaan getah di Tanah Melayu.Di antara tahun 1896-1900 harga kopi di pasaran telah mengalami kemerosotan. Kejatuhan harga kopiadalah disebabkan penawaran kopi adalah lebih daripada permintaan di pasaran dunia, kopi di TanahMelayu menghadapi persaingan hebat daripada kopi Brazil. Pokok kopi juga diserang oleh penyakit yangdibawa oleh kupu-kupu Beehawk.

4. Tambahan permintaan getah dunia akibat perkembangan perusahaan yang menggunakan getah

Perkembangan perindustrian di Eropah dan Amerika Syarikat pada abad ke-20 mengakibatkanpenggunaan getah dunia meningkat. Penciptaan tayar angin oleh J.B.Dunlop pada tahun 1888 danperkembangan perusahaan motokar membantu menaikkan permintaan getah. Pada masa yang samaharga getah turut melambung tinggi. Malahan penggunaan terhadap getah juga meningkat akibatperkembangan dalam industri kasut, pakaian, perubatan, perabot, tayar dan peralatan elektrik.

5. Bekalan buruh yang murah untuk bekerja di estet-estet.

Orang India selatan yang berhijrah secara beramai-ramai ke Sem.Tanah Melayu telahmembekalkan tenaga buruh yang murah bagi perusahaan getah. Malahan, buruh-buruh India adalahyang mudah dikawal dan rajin bekerja. Kewujudan mereka telah membolehkan pembukaan banyak estetgetah yang besar oleh orang Eropah.

6. Pelaburan Orang Eropah dan penyelidikan saintifik membolehkan pengeluaran getah secarabesar-besaran

Syarikat Eropah seperti Harrisons and Crosfield, Guthries, Sime Darby  dan lain-lain telah melabur secara besar-besaran dalam perusahaan getah. Dengan pengelibatan orang Eropah penyelidikan getahtelah bertambah. Pada tahun 1926, Institut Penyelidikan Getah telah ditubuhkan oleh kerajaan bagimemajukan perusahaan getah. Penyelidikan telah dibuat untuk menaikkan mutu getah serta mencarikegunaan-kegunaannya yang baru.

Kesimpulan

Walaupun berlaku zaman kemelesetan, perusahaan getah masih kekal sebagai perusahaanterpenting di Tanah Melayu. Perusahaan getah semakin berkembang sehingga pada tahun 1914.semenanjung Tanah Melayu telah membekalkan lebih setengah daripada bekalan getah dunia

Penentangan di Naning terhadap British (1831 - 1832)

2.2 Penentangan terhadap kuasa asing

Hasil pembelajaran

Menilai sebab-sebab penentangan nasyarakat tempatan terhadap kuasa asing di Negeri-negeri Melayu, Sabah dan Sarawak.

Penentangan di Naning terhadap British (1831 - 1832)

Naning ialah sebuah kawasan penempatan Minangkabau yang terletak antara Melaka dengan Rembau.[1] Dol Said atau nama sebenarnya Abdul Said berasal daripada keturunan suku Seri Melenggang. Beliau telah dilantik menjadi penghulu yang baru selepas Dato Anjak, Penghulu Naning meninggal dunia. Pada tahun 1831, penduduk Naning di bawah pimpinan Dol Said telah bangun menentang British.

      Penentangan mereka ini adalah untuk mengekalkan adat dan cara hidup tempatan. Mereka juga menentang peraturan dan undang-undang British yang cuba dipaksa ke atas mereka. Perjuangan Dol Said selama dua tahun ini lebih berbentuk perang gerila. Namun, penentangan orang Naning gagal. Dol Said terpaksa berundur ke Seri Menanti dan akhirnya menyerah diri kepada pihak British. Dol Said diberi pencen dan rumah di Melaka.[2]

Sebab-sebab Penentangan di Naning terhadap British

British mencabar kedaulatan Naning

Makam Dol Said

1.Selepas perjanjian Surat-Surat Kew, British menduduki Melaka antara tahun 1795 - 1818. Kolonel Thylor yang menjadi pemerintah British di Melaka telah melawat Naning pada tahun 1801.

2.Dalam lawatan tersebut, Taylor telah menandatangani perjanjian dengan Naning. Naning bersetuju taat kepada Syarikat Hindia Timur Inggeris. Naning juga bersetuju membayar hasil padi empat ratus gantang setahun. Kolonel Thylor melantik Dol Said sebagai Penghulu Naning menggantikan bapa saudaratrya, Dato Anjak.

3.Semasa Robert Farquhar menjadi Residen Melaka, beliau berusaha memperkukuhkan pengaruh British di Naning. Beliau telah menamatkan kutipan cukai 45 1/2 sen ke atas setiap perahu Naning yang datang ke Melaka. Selain itu, beliau juga menghapuskan ufti tahunan beberapa ekor kerbau yang dihantar ke Melaka.

4.Robert Farquhar ingin pihak berkuasa Naning menyerahkan hak membicara dan menjauhi hukuman terhadap kes-kes berat diserahkan kepada pihak berkuasa Melaka. Secara implisit, Farquhar cuba mengukuhkan kuasa British ke atas Naning. Perkara ini ditentang oleh Penghulu Dol Said kerana hak mengadili kes jenayah merupakan hak tradisi tempatan.

5.Namun, SHTI juga tidak memaksa Penghulu Dol Said kerana menganggap pendudukan mereka di Melaka adalah sementara sahaja sehingga tamatnya Perang Napoleon. Pada tahun 1818, SHTI menyerahkan semula Melaka kepada Belanda.

6.Pada tahun t824, British berjaya menduduki Melaka selepas Perjanjian Inggeris-Belanda. Robert Fullerton, Gabenor Negeri-Negeri Selat menganggap Naning sebahagian daripada wilayah Melaka.

7.Bagi Penghulu Dol Said dan pembesar Naning yang lain, tanggapan British ini tidak berasas. Bagi mereka, Melaka tetap merdeka. Sejak zaman Belanda lagi, Naning bebas melaksanakan undang-undang adat dan agama mereka sendiri.[3]

Pelaksanaan undang-undang British

1.British cuba menyekat pengaruh dan kuasa Penghulu Dol Saird dengan memperkenalkan Peraturan Penghulu.

1.Peraturan Penghulu menetapkan bahawa Penghulu Naning tidak boleh membicarakan kes-kes jenayah atau awam yang berat. Tindakan British ini jelas bercanggah dengan adat tradisi tempatan.

2.Pada tahun 1828, Dol Said telah membicarakan satu kes pembunuhan di Naning. Pihak British berasa marah kerana mengikut Peraturan Penghulu, kes tersebut sepatutunya dibawa ke Mahkamah Melaka Penghulu Dol Said didahua telah melanggar undang-undang British.

3.Pada tahun 1829, seorang hamba berhutang Naning yang bernama Rabeah telah melarikan diri ke Melaka. Anak Rabeah masih berada ditangan Penghulu Dol Said sebagai jaminan sehingga hutang sebanyak empat puluh ringgit dilangsaikan.

4.Perselisihan berlaku kerana British menganggap amalan hamba berhutang ini sebagai satu bentuk penindasan.

5.SHTI juga tidak puas hati kerana Dol Said tidak menyelesaikan aduan kes kecurian seorang saudagar Cina bernama Kwi Chang Ho. Penghulu Dol Said mendakwa bahawa saudagar Kwi Chang Ho tidak memenuhi syarat, iaitu mengemukakan saksi atau mengenal pasti siapakah pencuri atau memberi keterangan bersumpah. Tarnpa memenuhi syarat tersebut, agak sukar bagi Penghulu Dol Said mengambil tindakan selanjutnya.

6.Penghulu Dol Said dianggap sebagai ancaman besar kepada kewibawaan British. Beliau diugut akan dilucutkan jawatan sekiranya beliau tidak mematuhi undang-undang British.[4]

Ekonomi

1.Pelaksanaan cukai

Gerakan anti-cukai merupakan salah satu isu penting dalam Perang Naning. British memaksa Naning membayar hasil satu persepuluh kepada Melaka. Pada tahun 1828, Pemungut Hasil Tanah Melaka, W.T Lewis telah mencadangkan kepada Fullerton supaya mengutip hasil padi satu persepuluh daripada Naning setelah beliau membuat bancian dan mendapati hasil daerah Naning berjumlah 4 500 dolar setahun.Penghulu Dol Said hanya sanggup membayar seribu enam ratus gantang padi sebagai balasan SHTI tidak campur tangan dalam hal ehwal Naning.

2 Sistem pemilikan tanah

British ingin melaksanakan sistem pemilikan tanah bagi memudahkan kutipan cukai. Undang-undang tanah British berbe za dengan amalan tempatan. Terdapat tanah adat dan tanah pusaka yang ditadbir secara Adat Perpatih di Naning. Tanah yang tidak diterokai masih luas di Naning.Peraturan 19 Tahun 1830 diluluskan berkaitan dengan soal tanah.Undang-undang ini memperuntukkan kuasa kepada British untuk mengutip cukai sepersepuluh daripada hasil pertanian.

 Di samping itu, SHTI juga berhak terhadap semua tanah kosong, tanah-tanah yang tidak diusahakan, dan tidak ditanam selama lima tahun akan menjadi milik kerajaan. Peraturan 19 tahun 1830 ditentang hebat oleh penduduk Naning sehingga mencetus Perang Naning.[5]

Kesimpulan

Kegagalan Dol Said di dalam penentangan telah menyebabkan Naning kekal di bawah pemerintahan British. Kemenangan pahlawan-pahlawan Melayu menentang British dalam Perang Naning I disebabkan wujudnya perpaduan di kalangan orang Melayu. Naning tidak bersendirian kerana disokong oleh daerah-daerah yang berjiran dengannya. Tetapi kekalahan dalam Perang Naning kedua tidak wujud lagi perpaduan di kalangan orang Melayu malah mereka sanggup membantu British menyerang Naning.

---

[1]Ruslan Zainuddin dan Abd Sukor Yusof, “Sejarah Malaysia dan Asia Tenggara Penggal 3,” (Oxford Fajar Sdn. Bhd.,Shah Alam, 2014),49.

[2] Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2014),70.

[3] Ibid.

[4] Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2014),71.

[5] Ibid.

CAMPUR TANGAN DI SABAH DAN SARAWAK

2.1.3 Cara Peluasan Kuasa Asing di Sabah

Peluasan Kuasa Asing British dan Amerika Syarikat di Sabah.

Sabah dahulu dikuasai oleh dua buah kesultanan yang berasingan iaitu:

1.Bahagian barat Sabah terletak di bawah Kesultanan Brunei.

2.Bahagian timur Sabah dikuasai oleh Kesultanan Sulu.

FAKTOR CAMPUR TANGAN

1.Pada abad ke-19, banyak kuasa asing tertarik dengan Borneo Utara kerana kedudukannya yang strategik, iaitu di tengah jalan perdagangan ke China.

2 Pada tahun 1762, seorang pegawai British, Alexander Dalrymple berjaya mempengaruhi Sultan Sulu, iaitu Sultan Muizuddin menandatangani satu perjanjian perdagangan. Pihak British diberi kebenaran mendirikan sebuah loji perdagangan dan berdagang dalam kawasan taklukan Sultan Sulu. Sebagai balasan, pihak British hendaklah membantu Sulu sekiranya diserang dan Sultan Sulu pula hendaklah melindungi pihak British daripada semua musuhnya.

3 Pada tahun 1846, SHTI berjaya mendapatkan Labuan daripada Sultan Brunei, iaitu Sultan Abdul Mu'mein dan telah menjadikannya sebagai Tanah Jajahan Mahkota British. Pada tahun 1865, seorang wakil Amerika Syarikat, Charles Lee Moses tiba di Brunei dan telah memujuk Sultan Abdul Mu'mein memajakkan sebahagian daripada jajahan baginda seperti Borneo Utara dan pulau-pulau Banggi, Balabac, Palawan kepadanya selama 10 tahun. Sebagai balasan, Moses akan membayar 9 500 pound setahun kepada baginda.

4.Moses kemudiannya pergi ke Hong Kong dan menjual hak konsesinya kepada seorang pedagang Amerika bernama William Torrey. Dengan bantuan saudagar Cina di Labuan, Torrey menubuhkan The American Trading Company.

5.The American Trading Company menggunakan buruh Cina untuk menanam kopi dan tebu di kawasan Kimanis. Malangnya, syarikat ini terpaksa menghentikan usaha yang merugikan itu. Setelah gagal, William Torrey telah menjual konsesi itu kepada Baron Von Overbeck, iaitu Konsul Austria di Hong Kong

6.Overbeck tidak mempunyai modal untuk memajukan konsesi itu. Oleh itu, beliau berkongsi dengan seorang saudagar British yang kaya bernama Alfred Dent.

7. Mereka membuat rancangan untuk memajukan kawasan yang diperoleh tetapi tempoh konsesi, iaitu selama 10 tahun telah tamat. Kemudiannya, Overbeck dan Dent memperbaharui konsesi ini dengan Sultan Brunei.[1]

 Cara peluasan kuasa British di Sabah

(a) Pada tahun 1877, Overbeck dan Dent menandatangani perjanjian dengan Sultan Abdul Mu'mein dan Pangeran Temenggong.

(b) Oleh sebab sebahagian daripada wilayah Sabah di bawah pemerintahan Kesultanan Sulu, Overbeck dan Dent telah menandatangani satu lagi perjanjian dengan Sultan Jamalul Alam.

Overbeck dan Dent telah pergi ke Jolo, ibu kota Sulu untuk membuat perjanjian dengan Sultan Sulu dan menandatangani perjanjian pada 1878 dengan sultan Sulu.[2]

Kesan-kesan Perjanjian 1877 dan  1878

Melalui perjanjian dengan Sultan Brunei pada tahun 1877 dan perjanjian dengan Sultan Sulu pada tahun 1878, Syarikat Overbeck dan Dent memperolehi Borneo Utara seluas 28 000 batu persegi yang meliputi kawasan di antara Teluk Gaya di pantai barat hingga ke Sungai Sibuku di timur wilayah Kimanis.

      Syarikat Overbeck dan Dent membuat keputusan untuk membentuk sebuah syarikat British yang membolehkan rakyat British melabur melalui pembelian saham. Oleh sebab syarikat yang akan dibentuk itu ialah syarikat British, maka Overbeck yang bukan rakyat British menarik diri.Alfred Dent membeli semua hak Overbeck dan menubuhkan Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad. Selepas itu, beliau memohon piagam daripada kerajaan British untuk mengukuhkan kedudukan syarikat tersebut.

     Pada tahun 1881, kerajaan British meluluskan permohonan Alfred Dent kerana mempunyai kepentingan di Sabah. Pada tahun 1882, syarikat itu dinamakan Syarikat Borneo Utara British (SBUB) dan mengendalikan pentadbiran Sabah.Melalui pemberian Piagam Diraja, British memperluaskan kuasanya di Sabah di samping menghalang kuasa Barat lain bertapak di Sabah.

     Pada 1 November 1888, British bersetuju memberi Piagam Diraja kepada Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad. Nama syarikat ini telah ditukar kepada Syarikat Berpiagam Borneo Utara atau ringkasnya SBBU.[3]

---

[1]Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2014),64.

[2] Ibid.

[3] Ruslan Zainuddin dan Abd Sukor Yusof, “Sejarah Malaysia dan Asia Tenggara Penggal 3,” (Oxford Fajar Sdn. Bhd.,Shah Alam, 2013),58.

Peluasan Kuasa British di Negeri-negeri Melayu Utara (1897 -1909)

2. Transfomasi Masyarakat

2.1 Perluasan kuasa asing

PENGENALAN

      Siam telah lama ingin meluaskan pengaruh ke atas negeri-negeri Melayu, tetapi pada abad ke-18 negara tersebut terlibat dalam peperangan dengan Burma. Pada abad ke-19, Siam berjaya mengalahkan Burma Siam meneruskan penguasaannya ke atas neger-negeri Melayu. Siam menganggap Kedah, Kelantan, Terengganu, Perak dan Selangor sebagai negeri di bawah kekuasaannya.Hubungan Siam dengan negeri-negeri Melayu telah lama terjalin melalui penghantaran bunga emas. Siam menganggap tindakan negeri-negeri Melayu menghantar bunga emas sebagai pengakuan terhadap kekuasaan Siam dan menjadikan negeri-negeri itu di bawah kekuasaan Siam. Sebaliknya negeri-negeri Melayu menghantar bunga emas sebagai tanda persahabatan dengan kerajaan Siam dan pada masa yang sama mengekalkan kemerdekaan negeri masing-masing.[1]

Peluasan Kuasa British di Negeri-negeri Melayu Utara (1897 -1909)

Menjelang akhir abad ke-19, Negeri-negeri Melayu Utara berada di bawah pengaruh kuasa asing, iaitu British dan Siam. Kuasa Barat ketika itu bersaing untuk mendapatkan bahan mentah dan mencari tanah jajahan.

Britain menjalinkan hubungan persahabatan dengan Siam atas sebab berikut:

(a) British ingin melindungi kepentingan perdagangan di Siam yang semakin bertambah hasil daripada Perjanjian Bowring 1855.Kepentingan ekonomi British akan terjejas sekiranya Siam jatuh ke tangan kuasa lain.

(b) British ingin melindungi jalan perdagangan melalui Selat Melaka dan perairan Singapura.

(c) British ingin mengelak daripada mempunyai satu sempadan yang sama dengan Perancis di negeri Siam.

Menjelang akhir abad ke-19, hubungan antara British dengan Perancis bertambah baik. British mengambil langkah mengawal kemungkinan Perancis mencerobohi Lembah Menam Chao Phraya di mana terdapatnya kepentingan British. Oleh itu, pada tahun 1896, Perjanjian Inggeris-Perancis ditandatangani. Menurut perjanjian ini, Perancis bersetuju tidak akan campur tangan di Lembah Menam Chao Phraya.[2]

Perjanjian Sulit Inggeris-Siam 1897

      Perancis merancang hendak membina sebuah terusan melintasi Segenting Kra untuk memudahkan perjalanan di antara Indo-China dengan Eropah. Ini bermakna kapal-kapal dagang akan menggunakan terusan ini dan mengenepikan Selat Melaka. Terusan ini akan mengancam perdagangan dan kedudukan Singapura sebagai pelabuhan antarabangsa.

      Walaupun rancangan Perancis itu gagal, British bimbang akan minat Perancis di Siam dan Negeri-negeri Melayu Utara. British mengadakan perundingan sulit dengan Siam dan hasil daripada perundingan ini ialah Perjanjian Sulit Inggeqis-Siam pada tahun 1897. British mahu memastikan tidak ada kuasa Barat lain yang meluaskan pengaruh di Negeri-negeri Melayu Utara, iaitu Kedah, Perlis, Kelantan  dan Terengganu.[3]

Syarat-syarat Perjanjian Sulit Inggeris-Siam 1897

1.British mengiktiraf kedaulatan Siam terhadap Negeri-negeri Melayu Utara.

2. Siam bersetuju tidak akan menyerahkan mana-mana wilayahnya di selatan garisan lintang 11 darjah  Utara kepada kuasa lain.

3.Siam berjanji tidak akan memberi sebarang konsesi perdagangan atau tanah kepada mana-mana kuasa asing tanpa persetujuan kerajaan British.

4.British berjanji akan membantu Siam sekiranya Siam diserang oleh musuh

Perjanjian Pengisytiharan Inggeris-Siam l902

(a) Kebimbangan campur tangan kuasa asing yang lain

Pada akhir tahun 1890-an, persaingan kuasa-kuasa asing untuk mendapatkan tanah jajahan adalah kuat. Britain bimbang kemaraan 'kuasa-kuasa asing di Asia akan membawa kepada campur tangan mereka di Siam dan seterusnya di Negeri-negeri Melayu Utara.

      Antara tahun 1899 dan 1990, Jerman telah membuat percubaan untuk mendapatkan Pulau Langkawi dan Menteri Rusia yang berada di Bangkok pula berunding untuk mendapatkan konsesi pangkalan arang batu di Teluk Siam.

Amerika cuba memperoleh, konsesi bagi semua tanah perlombongan di Terengganu.

      Walaupun Siam dan Britain telah menandatangani Perjanjian Sulit 1897, Britain masih bimbang Siam tidak berupaya mempertahankan negerinya daripada diceroboh oleh kuasa-kuasa asing itu. Tambahan pula, walaupun Negeri-negeri Melayu Utara diakui sebagai di bawah kawalan Siam, tetapi Sultan-sultan negeri-negeri tersebut tidak suka akan penguasaan Siam. Baginda-baginda Sultan juga tidak mengetahui tentang Perjanjian Sulit 1897.

      Perasaan benci terhadap Siam amat dirasai di Kelantan dan Pattani apabila Gabenor wilayah Songkla, iaitu Phya Sukhom mengukuhkan kuasa Siam ke atas negeri Pattani dan Kelantan.Phya Sukhom telah menempatkan seorang Pesuruhjaya Residen di Kelantan.[4]

Peranan Frank Swettenham

Frank Swettenham merupakan orang yangsentiasa menegaskan bahawa Tanah Melayu adalah satu lingkungan pengaruh British dan perlindungan British haruslah diperluaskan ke Kelantan dan Terenggan. Beliau sedar tentang keadaan yang berlaku di Kelantan dan Pattani. Frank Swettenham menegaskan bahawa sekiranya British tidak membantu, mereka pasti akan meminta bantuan dari Amerika Syarikat, Jerman, atau Rusia.

Sultan Muhammad IV dari Kelantan berasa bimbang apabila Raja Abdul Kadir dari Pattani dipenjarakan oleh Siam. Sultan Muhammad IV pergi ke Singapura dan merayu supaya Frank Swettenham melindunginya daripada ancaman Siam itu.[5]

Tuntutan Duff

Walaupun Siam mempunyai kuasa terhadap Negeri-negeri Melayu Utara, Sultan negeri-negeri ini terus memerintah secara bebas. Pada tahun 1900, Sultan Kelantan menyerahkan tanah seluas 776 996 hektar kepada Duff Development Company. Sebagai balasan, Sultan Kelantan akan menerima $2 000 dan 2 000 saham dalam Duff Development Company.

Duff tidak mengendahkan tuntutan pertuanan Siam ke atas Kelantan kerana sedar Siam tidak akan mengesahkan hak miliknya itu. Beliau pergi ke England untuk meminta sokongan

politik bagi menentang bantahan Siam dalam perkara ini. Duff pula mengugut akan mempelawa Jerman atau kuasa Eropah yang lain untuk menyokong tuntutan beliau ke atas kawasan Kelantan sekiranya kerajaan British enggan membantunya.

Frank Swettenham mendesak supaya Siam mengesahkan konsesi Duff dan mencadangkan Penasihat British ditempatkan di Kelantan dan Terengganu. Apabila cadangan Frank Swettenham dikemukakan kepada Siam, mereka tidak bersetuju.British kemudian memaklumkan kepada Siam dan memberi amaran kepada Siam bahawa Siam mempunyai masa hingga akhir bulan September untuk memberi jawapan. Jika Siam tidak memberi keputusan pada masa itu, British akan menyokong Kelantan dan Terengganu dalam tuntutan mereka mendapatkan kemerdekaan.

      Ugutan British itu menyebabkan Siam terpaksa menerima cadangan Frank Swettenham. Pada bulan September 1902, Pengisytiharan Inggeris-Siam ditandatangani.

(d) Syarat-syarat Perjanjian Pengisytiharan Inggeris-Siam 1902

1.Siam diberi kuasa melantik Penasihat dan Penolong British di Kelantan dan Terengganu.

2.Penasihat British akan memberi nasihat dalam semua perkara kecuali yang berkenaan dengan agama dan adat istiadat Melayu.

3.Sekiranya pendapatan kedua-dua negeri tersebut melebihi $100 000, Siam akan diberi 10% daripada pendapatan lebihan itu. Siam tidak akan menerima apa -apa sekiranya pendapatan itu kurang daripada $100 000.

4.Siam akan menguasai hubungan luar Kelantan dan Terengganu.[6]

Perjanjian Bangkok 1909

      Pada awal tahun 1900-an, keadaan politik di Eropah menjadi huru-hara. Jerman telah menjadi negara yang kuat dan membentuk Perikatan Bertiga bersama Austria dan Itali. Memandangkan perkembangan sedemikian, Perancis menamatkan perselisihannya dengan British dan bergabung dengan Britain untuk membentuk Pakatan British-Perancis.

      Mengikut Perjanjian Sulit Inggeris-Siam 1897, British bersetuju membantu Siam sekiranyasiam diserang. Apabila Perancis mengambil alih jajahan Siam di sempadan Siam-Kemboja, British tidak memberikan bantuan kepada Siam kerana wujudnya pakatan British-Perancis. Siam tidak bersetuju dengan tindakan British itu.

      Pada tahun 1874 dan 1883, British telah menyerahkan hak wilayah asingan di Siam. Kerajaan Siam dinasihatkan supaya melepaskan Negeri-negeri Melayu Utara yang dianggap mendatangkan kerugian. Negeri-negeri Melayu Utara membawa masalah kerana bergerak bebas dan menaruh dendam terhadap Siam.

      Selepas tahun 1904, keadaan kewangan Siam dan Negeri-negeri Melayu Utara semakin buruk. Kedah terlibat dalam masalah kewangan yang teruk akibat pembaziran beberapa istiadat perkahwinan diraja yang diadakan. Siam terpaksa membdrikan pinjaman berjumlah $2 juta.Siam ingin mengadakan rundingan dengan British bagi menyelesaikan masalah Negeri-negeri Melayu Utara. Siam sedar British berminat ke atas negeri-negeri tersebut. Perjanjian Bangkok ditandatangani pada 9 Julai 1909.[7]

Syarat-syarat Perjanjian Bangkok 1909

1.Siam bersetuju menyerahkan Perlis, Kedah, Kelantan, dan Terengganu kepada British.

2.Semua hutang Kedah, Perlis, Kelantan, dan Terengganu akan ditanggung keseluruhannya oleh kerajaan Negeri-negeri Melayu Bersekutu.

3.Kerajaan Negeri-negeri Melayu Bersekutu bersetuju memberikan pinjaman wang sebanyak $4 juta dengan faedah 4% kepada kerajaan Siam untuk membina jalan kereta api dari sempadan Tanah Melayu ke Bangkok.

4.British berjanji tidak akan campur tangan dalam urusan wilayah lain di bawah kuasa Siam.

5.Perjanjian Sulit, Inggeris-Siam 1897 ditarik balik.

6.British menyerahkan kembali hak wilayah asingan yang diperolehinya pada tahun 1855 kepada Siam.

7.Siam bersetuju tidak akan menyerahkan atau memajakkan sebarang wilayahnya kepada mana-mana kerajaan asing tanpa persetujuan kerajaan British.[8]

---

[1]Ruslan Zainuddin, “Sejarah Malaysia” ,(Penerbitan Fajar Bakti, Shah Alam, 2003), 159.

[2] Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2014),61.

[3] Ibid.

[4] Ibid.,62

[5] Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2014),62.

[6] Ibid,

[7] Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2013),63.

[8]Ong Loo Chen, “Teks Sejarah Malaysia Dan Asia Tenggara”Penggal 3,(Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd., Bandar Baru   Bangi, 2014),63.