2.3.1 Perkembangan ilmu naqli dan aqli zaman khalifah Abbasiyah.

OLEH-AHMAD BIN YAAKOB

Definisi ilmu menurut Islam / tokoh Islam seperti Imam al-Ghazali

      Dari segi bahasa, perkataan ilmu berasal daipada ‘ilm ang bemaksud ahu. Kalimah ‘ilm ini membawa kepada kata terbitan alim dan ulama ang membeikan pengertian orang  yang berilmu. Syed Muhammad Naquib al-Attas pula membeikan definis ilmu sebagai suatu kebenaran yang sampai ke dalam roh atau jiwa manusia. Ilmu dianggap sebagai cahaya yang mempunyai kaitan dengan akidah dan keimanan. Oleh sebab ituIslam menyarankan umatnya menuntut ilmu kerana ia akan dapat mengukuhkan akidah dan keimanan.[1]

Jenis - jenis ilmu :

a. Berdasarkan sumber - terbahagi kepada dua :

. Ilmu yang diterima secara langsung daripadaAllah swt ilmu bersumberkan kepada wahyu atau kasyaf

, Ilmu kasbi - ilmu yang perlu diusahakan untuk dicapai seperti diperoleh melalui pengajaran,pembelajaran dan pengalaman menerusi akal dan pancaindera. Merangkumi pelbagai bidang ilmu termasuk ilmu keagamaan dan keduniaan.

b. Ilmu Naqli (ilmu bersumberkan wahyu daripada Allah SWT iaitu al-Quran dan Hadis) dan Ilmu Aqli (ilmu bersumberkan akal, pancaindera, sejarah, pengalaman dan lain-lain )

Ilmu naqli bertaraf fardu ain - wajib dipelajari oleh semua umat Islam mukhallaf kerana ilmu ini mengandungi ajaran akidah,syariah dan akhlak yang tidak dicapai melainkan dengan perantaraan wahyu.

Perkembangan Ilmu Naqli dan Aqli zaman kerajaan Abbasiyah pada abad ke 11 - l3M:

a. Kerajaan Abbasiyah telah muncul sebagai pusat perkembangan ilmu sejak zaman pemerintahan Kharifah Abu Jaafar al-Mansur dan mencapai kemuncak kegemilangannya pada zaman pemerintahan Khalifah al-Makmum.

b. Abad ke 11 hingga 13M, kerajaan Abbasiyah berada di bawah kekuasaan Saljuk. Ilmu pengetahuan dan agama berkembang pesat dan mencapai kemuncak pada zaman Sultan Malik syah dan dibantu wazir Nizam al-Mulk.[2]

c.Nizam al-Mulk bertanggungiawab membangunkan Madrasah Nizamiyah dan Madrasah Hanafiyah di Baghdad. Lima bidang keilmuan diajar di Madrasah Nizamiyah –al-Quran,hadis, fiqh dan bahasa Arab.

d.Galakan pemerintah terhadap perkembangan ilmu merahirkan

      Ramai ilmuan Islam dalam bidang ilmu naqli seperti az-Zamakhsyri (tafsir dan teologi), al-Qusyairy (tafsir dantasawuf) dan Imam al_Ghazali (teologi dan falsafah) dan ilmu aqli seperti Ibn al-Haytham dan Ibnu Sina (perubatan), Umaral-Khayyam (mathematik) dan Nasaruddin at-Thusi (astronomi).

Faktor kemajuan ilmu naqli dan aqli zarnanAbbasiyah :

a.Faktor dalaman umat Islam - semangat keilmuan, kesedaran yang tinggi dari pembesar kerajaan, wujudnya pelbagai pusat kajian dan penterjemahan dan peningkatan kematangan berfikir umat Islam.

b.Faktor luaran umat Islam - tradisi keilmuan wilayah parsi sebelum perkembangan Islam, adaptasi terhadap budaya asing terutama ilmu dan falsafah yunani, gerakan penterjemahan karya asing dan kecenderungan baharu dalam tradisi berfikir(pemikiran rasional-analisis).

Perkembangan ilmu naqli (keagamaan) :

a. Ilmu al-euran - tafsir dan qiraat. Kajian al-quran tertumpu pada teks (Tafsir bil Ma'tsur) dan pada kontekstual (Tafsir Birra'yi - (Tafsir Maudhu,i, Tafsir Adaby, Tafsir Nuzuli dan Tafsir Ilmi). Kandungan ilmu al-quran,ilmu akidah, akhlak dan syariat (ibadat, muamalat). Tokoh ulama –Zamakhsyui dan karyany a, al_Khosysyaf

b. Sunnah / hadis

– disiplin ilmu hadis, sanad, Nasakh wa Mansukh, dan rain-lain. Tokoh ilmu hadis - Zamakhsyari dan karyanya al-Faiq

c. Ilmu kalam - pemikiran ketuhanan (teologi) ekoran berkembangnya kecenderungan berfikir secara rasional sehingga kajian ketuhanan tidak lagi berdasarkan pada dalil agama tetapi telah mengarah kepada kedalaman pemikiran terhadap dogma. Tokoh ilmu kalam ,Imam al-Ghazali dan karyanya, Maqasid al-Falasifah dan tahafut al-Falasifah,Imam al-Qusyairy an-Naisabury dengan karyanya RisaIatul Qusyairiyah

Perkembangan ilmu aqli :

a. Falsafah - induk kepada ilmu aqli kerana daripada falsafah ini,maka berkembanglah ilmu-ilmu lain. Zaman Abbasiyah berlaku perkembangan ilmu falsafah akibat pengaruh Parsi dan Yunani. Tokoh ilmu falsafah - Imam al-Ghazali dengan karyany a Tahafut al -FaIasifah

b. Seni sastera – antara tokoh ialah Farid al-Din al-'Aththar dengan karyanya Manthiq al-Thayr dan Umar Khayyam dengan karyanya Rubaiyat.

c. Perubatan

- perkembangan ilmu kedoktoran zamanAbbasiyah mengalami tiga peringkat:. Zaman permulaan, kemajuan dan kemunduran. Tokoh perubatan Islam antaranya Jabir Ibn Hayyam (Kitab al-Kimya),Ikhwan as-Safa (Rasa'il lkhwanas - Safa'wa Khullan al-Wafa), Ibn al-Hayth am (Kit ab al Manazir danRisalafil-Daw') dan Ibnu Sina (al-Qanun FiTibb).

d. Astronomi - antara tokohnya ialah Nasiruddin Ath-Thusi (AlMutawassithat Bain Al-Handasa wal Hai'a) dan Abu Wafa' -pakar trogonometri.

e. Matematik - antara tokohnya ialah Umar Khayyam yang terkenal dalam bidang algebra ('Mazalatfi al-Jabr wa alMuqabila)[3]

---

[1] Mahayudin Hj. Yahya et. Al., Ace Ahead Teks STPM Sejarah Islam (500-1918) Penggal 2, Edisi Kedua,(Shah Alam:Oxford Fajar.2016)  ,136.

[2] “Perkembangan ilmu naqli dan aqli” , dalam  Modul Pengajaran dan Pembelajaran STPM Sejarah Penggal 2, (Putrajaya: Kementerian Pendidikan Malaysia,2013),73.

[3] Ibid,75.

SUMBANGAN AL-GHAZALI

OLEH- AHMAD BIN YAAKOB

Latar belakang al-Ghazali.

Nama Imam al-Ghazali ialah Abu Hamid bin Muhammad bin Muhammad bin Ahmad Al-Ghazali.Imam Al-Ghazali dilahirkan pada tahun 450H besamaan dengan 1058M di desa Ghazalah, dipinggir Kota Thus, yang terletak di Bahagian timur Laut Iran. Menurut Ibn Atsir, beliau digelar “Al-Ghazali” bersempena dengan gelaran bapanya yang bekerja sebagai pemintal bulu kambing (al-Ghazzal).[1]Al-Ghazali pernah memegang jawatan ketua di Madrasah Nizamiyah, Baghdad selama 5 tahun (1091-1095M). Di universiti tersebut, beliau memberi kuliah dalam bidang hukum dan teologi.Dalam dunia Islam, al-Ghazali mendapat gelaran Hujjatul Islam (Pembela Islam ) kerana kepetahan beliau berhujah membela Islam.

Sumbangan Al-Ghazali :

      Dunia amat mengagumi al-Ghazali melalui penulisannya di mana beliau merupakan pengarang yang amat hebat dan berada dalam kelas yang tersendiri. Kebolehan beliau mengarang tidak dapat disangkal lagi terutamanya oleh sarjana Barat dan sepanjang hayatnya, beliau telah mengarang lebih daripada 300 buku.Penulisan al-Ghazali meliputi skop ilmu yang sangat luas iaitu merangkumi bidang falsafah, keagamaan, kenegaraan dan tanggungjawab seorang ketua negara.[2]

Bidang Falsafah.

      Sumbangan al-Ghazali dalam bidang falsafah bermula dengan penulisan kitab Maqasid-Falasifah (Tujuan Ilmu Falsafah) yang membincangkan teori falsafah dan kitab Tahafut al-Falasifah yang membincangkan penyelewengan falsafah Barat tentang fizik dan metafrzik daripada sudut pandangan Islam.

      Al-Ghazali lantang menegur falsafah Aristotle berkenaan kewujudan dunia ini sejak azali dan tiada permulaan manakala al-Ghazali menyatakan dunia berasal daripada tidak ada dan diciptakan oleh tuhan. Kesan kritikan al-Ghazali tersebut, tidak muncul seorang pun ahli falsafah terkenal selama 100 tahun selepas beliau.

      Ibn al-Ghazali berjasa dalam membela Islam daripada pengaruh bidaah dan aliran rasionalisme Yunani (Hujjatul Islam). Ini dapat dilihat dalam penulisannya apabila beliau banyak mematahkan hujah pihak yang keterlaluan ketika membahaskan isu-isu yang timbul, khasnya perbincangan ilmu kalam. Al-Ghazah membahaskan ilmu kalam menurut methodologi Rasulullah SAW dan para sahabat serta menguatkan hujah berteraskan al-Quran, as-Sunnah dan perbahasan para sahabat. Menurut al-Ghazali, perdebatan berdasarkan hujah akal tanpa berpaksikan sumber primer hanya akan menambahkan lagi kerisauan dan kecelaruan dalam masyarakat Islam. Perbahasan al-Ghazali mengenai masalah-masalah falsafah jauh lebih baik daripada perbahasan ahli-ahli falsafah sendiri.

Al-Ghazali membahagikan 3 golongan yang membahaskan

falsafah :

a. Atheis - golongan yang mengingkari wujudnya pencipta yang mentadbir seluruh alam.

b. Natural - golongan ilmuan yang banyak mengkaji berkaitan dengan tabiat, kejadian dan anatomi manusia, tumbuhan dan haiwan. Golongan ini mendakwa apabila mati mereka tidak akan hidup semula, justeru mereka menafikan adanya hari akhirat.

c. Teologi - golongan yang membincangkan soal-soal ketuhan seperti Plato, Aristotle dan Socretus. Mereka membahaskan perkara-perkara berkaitan ketuhanan dengan bersumberkan akal.

      Al-Ghazali adalah orang pertama yang mengklasifikasikan semula ilmu falsafah kepada enam bahagian iaitu matematik, mantiq, fizik, ketuhanan, siasah dan akhlak.Kitab al-Ma'riful' Aqaliyah (Ilmu Pengetahuan YangRasional) memaparkan tentang hakikat kewujudan ilmu-ilmu yang rasional serta tujuan penghasilannya.

      Sumbangan al-Ghazali yang paling terkenal ialah dalam bidang keagamaan dan kitabnya lhya' Ulumuddin (Menghidupkan Ilmu-Ilmu Agama). Kitab tersebut dikarang ketika beliau berumur 50 tahun menjadi jalan keluar kepada pelbagai fahaman dan aliran. Kitab ini yang merangkumi ilmu akidah, fiqah, falsafah, akhlak dan tasawuf masih menjadi rujukan umat Islam masa kini.

      Kitab Ayytha al-Walad (Aduhai Anakku) pula sangat penting kerana mempunyai nasihat beliau kepada anak muridnya tentang ilmu terbaik yang terdiri daripada lapan perkara dan

diterjemah ke dalam bahasa Turki.

     Al-Ghazali terkenal dalam bidang sains politik di mana penulisannya terbahagi kepada 2 perkara iaitu teori kenegaraan dan teori pemerintahan. Buku-bukunya iaitu Mustazh-hiri, alMunqiz Minad Dhalal, Al-Iqtishad Jil I'tiqad (Kesederhanaan Dalam Kepercayaan ) membincangkan soal kepimpinan bagi sesebuah negara Islam.

      Al-Ghazali juga banyak memberi pandangan dalam bidang pendidikan berdasarkan pengalamannya sebagai seorang pelajar, guru dan ketua di Madrasah Nizamiyah. Al-Ghazali merupakan pemikir Islam yang meninggalkan jasa yang dapat dinilai melalui hasil-hasil karyanya. Beberapa karyanya telah diterjemah ke dalam pelbagai bahasa Eropah untuk dijadikan rujukan di pusat-pusat pengajian tinggiHasil-hasil tulisan al-Ghazali telah mempengaruhi ahli fikir Islam selepasnya seperti Jalaluiddin ar-Rumi, Ibn Rusyd dan Syah Waliyullah.[3]

---

[1] Mohd Sukki Othman dan Wan Muhammad  Wan Sulong ,Teks Pra U STPM Sejarah Penggal 2, (Kuala Lumpur: Pearson Malaysia Sdn. Bhd, 2014), 289.

[2] “Sumbangan tokoh”, ”, dalam  Modul Pengajaran dan Pembelajaran STPM Sejarah, (Putrajaya: Kementerian Pendidikan Malaysia,2013),84.

[3] Ibid,86

Karbala: Mengingati 10 Muharam

ARKIB : 05/02/2006

Oleh: MOHD. SHAUKI ABD. MAJID

MUHARAM mempunyai tradisi panjang sebagai bulan suci dalam Islam. Misalnya, pada 16 Muharam, kiblat dialihkan dari Jerusalem (Baitulmaqdis) ke Mekah. Daripada kalangan penganut Syiah, bulan Muharam mempunyai makna khusus sebagai bulan ketika Imam Hussain ibnu Ali, cucu Nabi Muhammad s.a.w. syahid.

Pada 81H/680M, di tempat yang disebut Karbala di pinggir Sungai Eufrat, pasukan Yazid ibnu Muawiyah di bawah komando ibnu Ziyad mengepung Imam Hussain dan rombongannya. Seluruh laki-laki dalam keluarga Hussain kecuali puteranya yang masih kecil, Zainal Abidin, terbunuh. Hussain dipenggal dan tubuhnya dipotong-potong. Kemudian kepala Hussain dibawa kepada Yazid bin Muawiyah. Yazid menangis di atas kejadian tersebut. Dia kemudian berkata, ``Sebenarnya saya sudah berasa puas terhadap ketaatan kamu tanpa harus membunuh Hussain, semoga Allah melaknati ibnu Sumaiyah (Ibnu Ziyad), demi Allah seandainya saya menyertainya pasti saya akan memaafkannya dan semoga Allah melimpahkan rahmat kepada Hussain.''

Ini merupakan fitnah dan tragedi besar yang menyayat hati pernah berlaku dalam sejarah Islam. Peristiwa ini telah melebarkan pintu perpecahan sesama umat Islam. Walaupun penganut fahaman Sunni dan Syiah sama-sama mengakui tragedi pengorbanan Hussain, bagi Syiah, peristiwa ini mempunyai erti khusus sebagai saat kritis dalam sejarah Islam ketika rejim rasmi Islam membunuh satu-satunya cucu Nabi Muhammad yang masih hidup.

Dalam memperingati kesyahidan Hussain ini, sepuluh hari pertama bulan Muharam merupakan saat kesedihan yang amat mendalam bagi penganut ajaran Syiah. Bagi memperingatinya, penganut Syiah mengadakan majlis ratapan, perarakan umum, dan kegiatan-kegiatan lain. Kemuncak peringatan ini ialah bermula pada tanggal 10 Muharam di mana Hussain terbunuh yang dikenali pula sebagai hari Asyura.

Tujuan kegiatan ini adalah untuk mengingatkan peristiwa Karbala secara eksistensi dan dramatis bagi merangsang mengalir keluarnya air mata kesedihan para penganutnya. Air mata ini sebagai tanda kesedihan dan ratapan atas kesyahidan Imam Hussain.

Di seluruh dunia Islam, terdapat berbagai-bagai acara yang dihubungkan dengan kedukaan penganut Syiah pada 10 Muharam ini. Di Iran, pada malam kesepuluh bulan Muharam atau lebih dikenali malam Asyura, hampir seluruh masyarakat kota Teheran, turun ke jalan untuk mengadakan perarakan mengingati tragedi Karbala, Mereka membaca syair-syair tentang Imam Hussain dengan diiringi paluan gendang sebagai tanda kesedihan.

Pada 1 hingga 10 Muharam hampir semua penduduk di kota Teheran berpakaian hitam tanda dukacita. Walaupun mereka masih melakukan aktiviti kerja. Bukan hanya pakaian mereka sahaja, tetapi kota-kota besar di Iran kebanyakannya dihiasi dengan sepanduk-sepanduk berwarna hitam dengan tulisan ``Hussain bithatu minni waman idha'aha laqod adhani'', ``al-Hassan wal al-Hussain syababun Ahlil jannah,'' ``Anal Hussain As misbahulda wa safinatunnajah.'' (Hussain adalah darah dagingku barang siapa yang menyakiti bererti menyakitiku, Hassan dan Hussain adalah penghulu para pemuda syurga, Hussain adalah pelita penerang dan perahu penyelamat.)

Sepuluh Muhharam dalam bahasa Arab disebut `Asyura'. Tradisi memperingati hari Asyura ini juga dilakukan di beberapa daerah di Nusantara seperti di Sumatera Barat, Bingkulu, Sulawesi Selatan, dan Jawa. Ada sedikit persamaan antara masyarakat Jawa di Indonesia dengan negara kita di mana sempena memperingati hari Asyura masyarakat Islam mempersiapkan makanan khusus yang disebut sebagai bubur suro.

Tradisi ini wujud di Indonesia walaupun dikatakan masuk dan berkembangnya ajaran Syiah di negara tersebut daripada perspektif sejarah memang masih kontroversi dan menimbulkan polemik.

Tidak ada fakta jelas mengenai asal-usul upacara itu. Para ulama apabila ditanya hanya menjelaskan tentang disunatkan puasa pada hari Asyura itu. Mengapa? Kerana hari itu adalah hari pertolongan Allah kepada para Nabi dalam menghadapi orang-orang yang zalim. Pada hari Asyura, Nabi Ibrahim lepas daripada api Namruz, Nabi Yunus keluar dari perut ikan, Nabi Musa bebas daripada kerajaan Firaun, dan Nabi Muhammad selamat daripada diracuni oleh orang Yahudi. Bagi umat Islam yang soleh mereka melaksanakan puasa Asyura sebagai ungkapan syukur atas kemenangan para nabi.

Kini sejauh manakah dikatakan tragedi Karbala yang terjadi pada zaman Hussain telah berulang kembali dalam sejarah kehidupan manusia? Dari segi realiti, ia berlaku dalam waktu dan bentuk yang berbeza.

Kesamaannya ia adalah satu tragedi yang telah merosak dan menghancurkan sendi-sendi keadilan dan kemanusiaan antara sesama manusia. Ia telah membunuh sifat-sifat rohani manusia, yang seharusnya dapat membawa manusia kepada jalan kebenaran.

Hari ini kita dapat menyaksikan peristiwa Karbala dalam bentuk yang lain. Sejarah mencatat bagaimana berlaku peristiwa pembunuhan beramai-ramai ke atas umat Islam seperti yang berlaku di Bosnia, Ambon, Indonesia, Palestin, Iraq dan selatan Thailand, selatan Filipina, Kashmir, India dan Chechnya. Dalam hal ini umat Islam seolah-olah sudah kehilangan maruah dan harga diri. Mereka terpaksa lari dari tanah air mereka sendiri kerana indentiti keislaman mereka. Walhal bumi Allah ini adalah sama. Sesiapa pun berhak tinggal di mana sahaja. Allah tidak memandang wilayah di mana pun untuk tempat tinggal seseorang Muslim.

Kekuasaan dan keserakahan nafsu jahat telah menghantui dan menjadi orientasi golongan yang melakukan pembunuhan tersebut. Betapa tidak bagaimana seorang ayah dibunuh di depan keluarganya, seorang anak kecil ditembak sewenang-wenangnya. Malah umat Islam yang sedang bersujud kepada Ilahi juga dihujani dengan peluru daripada umat Islam sendiri. Apa pun alasannya, atas nama adat atau pembelaan, jelas ini merupakan tragedi kemanusiaan yang paling menyayat hati.

Dengan cara ini manusia telah turun darjatnya melebihi binatang. Kerana binatang membunuh, hanyalah untuk memenuhi kelangsungan hidupnya, manusia membunuh untuk kepentingan syahwat kekuasaan dan keserakahan. Lalu apa yang sedang terjadi dengan manusia sekarang ini, ketika manusia dengan begitu mudahnya melimpahkan darah sesamanya? Apakah mereka sudah kehilangan nilai kemanusiaan? Mereka dengan begitu mudah menindas sesama manusia. Imam Hussain telah mengorbankan dirinya untuk suatu nilai yang agung, yakni nilai kebenaran yang diredai Allah. Ketika manusia berbunuh-bunuhan dengan begitu mudahnya apakah ini sebagai petanda manusia sekarang ini kembali menjadi primitif?

Sesungguhnya Islam hadir sebagai suatu agama pembebasan. Agama yang membebaskan manusia daripada segala bentuk penindasan sesama manusia. Suatu agama yang menghargai nilai-nilai kemanusiaan. Dalam hal ini tidak ada manusia yang lebih tinggi antara manusia lain kerana identiti kesukuan dan peradaban ekonomi. Islam hadir memberi persamaan hak-hak kemanusiaan. Tidak ada suku yang lebih mulia, tidak ada orang yang lebih mulia kerana etnik dan kekayaan. Kemajmukan bukanlah untuk saling bersengketa tetapi untuk saling mengenali antara satu sama lain.

Peristiwa Karbala adalah perjuangan untuk menegakkan cita-cita ajaran Islam bersama kemanusiaan sejagat. Imam Hussain telah mengingatkan kita bahawa menegakkan yang hak itu bukanlah dengan menunggu kehadiran Imam Mahdi. Tetapi kita sebagai kaum Muslim, diingatkan untuk merebut hak kebenaran itu. Kebenaran tidak akan mengalahkan kebatilan, jika kebenaran itu tidak diperjuangkan.

Dari sekarang umat Islam harus memperjuangkan kebenaran dan hak-hak kaum Muslim di seluruh muka bumi Allah ini.

SUMBER-Artikel Penuh: http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0205&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_01.htm#ixzz44kmZSlmN © Utusan Melayu (M) Bhd

Kebenaran kerasulan Nabi Muhammad

ARKIB : 02/02/2006

“Dan (mereka berkata lagi) ‘Janganlah kamu percaya melainkan kepada orang-orang yang mengikut agama kamu’. Katakanlah (Wahai Muhammad): ‘Sesungguhnya petunjuk yang sebenar-benarnya ialah petunjuk Allah’. (Mereka berkata pula jangan kamu percaya) bahawa akan diberi kepada sesiapa seperti apa yang telah diberikan kepada kamu, atau mereka akan dapat mengalahkan hujah kamu di sisi Tuhan kamu’. Katakanlah (Wahai Muhammad): ‘Sesungguhnya limpah kurnia itu adalah di tangan Allah, diberikan-Nya kepada sesiapa yang dikehendaki-Nya: dan Allah Maha Luas limpah kurnia-Nya, lagi meliputi pengetahuan-Nya.” (Ali Imran: 73)

Huraian

Rasulullah s.a.w. menghadapi kesukaran dan penentangan daripada golongan yang menentangnya (bani Israel). Golongan ini beranggapan bahawa agama merekalah yang benar di samping beranggapan bahawa nabi-nabi itu hanya daripada kalangan mereka sahaja, bahkan mereka ini melampaui batas dengan menghina orang lain. Mereka juga berkeyakinan apa yang diperkatakan oleh mereka semuanya benar dan betul (baik).

Dalam hal ini, Allah s.w.t. telah menyatakan bahawa nabi-nabi itu tidak hanya terbatas untuk sesuatu bangsa (Bani Israel) sebaliknya Allah memberikan kepada sesiapa sahaja dalam kalangan manusia yang dikehendakinya. Sesiapa yang telah mendapat petunjuk Allah s.w.t. maka tidak ada yang dapat mengalahkannya (disesatkan) bahkan usaha-usaha mereka akan menjadi sia-sia.

Sikap golongan ini yang sememangnya terkenal dengan sifat sombong dan ingkar mereka tetap tidak percaya dengan utusan nabi yang bukan daripada kalangan mereka, apatah lagi mengakui bahawa umat Islam juga diberikan kitab (al-Quran) sebagaimana mereka juga. Dengan ini jelaslah bahawa Allah Maha Berkuasa dan Mengetahui orang yang berhak dijadikan Rasul (nabi) kepada sesiapa yang dikehendaki-Nya.

Kesimpulan

Anggapan bahawa nabi-nabi itu hanya daripada kalangan mereka (Bani Israel) merupakan suatu pemahaman yang benar-benar salah, kerana Allah s.w.t. berkuasa dan berhak memberikan kepada sesiapa sahaja apa yang dikehendaki-Nya.

- Disediakan oleh Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim).

SUMBER-Artikel Penuh: http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0202&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_04.htm#ixzz44keh9Wwa © Utusan Melayu (M) Bhd

Abu Qasim al-Zahrawi pakar bedah muslim terulung

ARKIB : 27/01/2006

MASYARAKAT Eropah menggelar Abu al-Qasim Khalaf ibn al-Abbas al-Zahrawi sebagai Abucasis. Pakar bedah muslim yang terkenal itu dilahirkan pada 936M di Zahra yang terletak berdekatan dengan Cordoba, Sepanyol semasa pemerintahan Khalifah Abdur Rahman III. Abu Qasim meninggal dunia pada tahun 1013 dengan meninggalkan asas perubatan yang akan diingati sepanjang zaman.

Di kalangan ahli perubatan Islam, beliau dikenali sebagai perintis ilmu pengenalan penyakit (diagnosis) dan cara penyembuhan penyakit telinga. Abu Qasim telah merintis pembedahan telinga untuk mengembalikan fungsi pendengaran dengan cara memerhatikan secara saksama anatomi saraf-saraf halus, pembuluh-pembuluh darah dan otot-otot. Selain itu, beliau turut mempelopori pengembangan ilmu bagi penyakit kulit.

Abu Qasim pernah mengarang beberapa buah buku tentang bidang kedoktoran dan peralatan-peralatannya dalam sebuah ensiklopedia perubatan bertajuk At-Tasrif liman ‘Azija ‘an at-Ta’lif yang menerangkan secara jelas diagram mengenai 200 peralatan pembedahan. Ilustrasi diagram tersebut memberi gambaran banyak peralatan yang boleh digunakan untuk keperluan perubatan pergigian.

Pada bahagian akhir buku karangannya yang mengandungi 30 bab itu, beliau menyatakan tentang luka dan cara pembedahannya, pengubatan tulang yang remuk, penyakit gigi sekali gus dengan kaedah perubatannya tentang pembakaran luka dan pembersihan kotoran dalam rahim selepas bersalin. Buku itu kemudian meletakkan dasar-dasar pengembangan kedoktoran pergigian di Eropah. Malah beberapa bahagian penting dalam buku tersebut telah diadaptasi oleh seorang ahli bedah Perancis yang terkenal di Eropah, Guy de Chauliac.

Al-Tasrif diterjemahkan buat kali pertama dalam bahasa Latin oleh Gherard of Cremona dan diikuti oleh beberapa terbitan lain di Eropah.

Pada abad ke-12, secara umumnya kaedah perubatan kesihatan yang terbaik adalah di negara-negara Islam. Baghdad, misalnya, pada tahun 1160 mempunyai lebih daripada 60 buah klinik. Malah para doktor dan ahli farmasi di Baghdad perlu mendapat latihan secukupnya sebelum terjun ke dunia perubatan.

Dr. Donald Campbell dalam bukunya, Arabian Medicine and Its Influence on the Middle Ages, mengakui bahawa buah fikiran Abu Qasim banyak dipengaruhi oleh sistem perubatan Barat. Di Eropah, beliau pernah menerima pujian sebagai ahli perubatan yang mempunyai reputasi tinggi seperti mana Galen dan Hippocrates.

Sehingga abad ke-15, silibus pelajaran media di Universiti Tubingen masih menggunakan salah satu karya Abu Qasim iaitu Kitab al-Masnur. Sebahagian daripada penulisannya mengenai perubatan diterbitkan ke dalam bahasa Latin yang bertajuk Liber Theorical nec non Practice as-Sharavii (1519).

Bukunya yang lengkap mengenai ulasan pembedahan, Abulcasis de Chirurgia Arabice et Latine Cura Johannis Channing, telah diterbitkan di Venice pada 1479, Basla (1541) dan Oxford (1778). Karyanya yang lain ditemui dalam buku History of Medicine jilid I oleh M.Neuberger pada 1910 dan Carl Brockelmann menjumpai karyanya dalam buku Geschichte der Arabischen Literatur jilid I pada 1898.

SUMBER-Artikel Penuh: http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0127&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_09.htm#ixzz44kQufRvi© Utusan Melayu (M) Bhd

Keluarga Mat Kilau belum terima anugerah kerajaan negeri

ARKIB : 24/01/2006

KUANTAN 24 Jan - Waris kepada pahlawan terbilang Pahang, Mat Kilau meluahkan rasa terkilan terhadap kerajaan negeri yang sehingga hari ini masih gagal menunaikan janji untuk menganugerahkan sebidang tanah seluas empat hektar kepada pahlawan berkenaan.

Seorang daripada cucunya, Mohd Alhamadi Abu Bakar, 40, berkata, semasa arwah datuknya masih hidup, kerajaan negeri berjanji menghadiahkan tanah kepadanya.

"Jika ada tanah itu, mungkin kami boleh membina memorial atau yang seumpamanya untuk mengenang jasa bakti yang dicurahkan allahyarham ketika hayatnya untuk membebaskan negeri ini dari belenggu penjajah," katanya di kediamannya di sini hari ini.

Katanya, tanah yang dimaksudkan itu terletak di Batu Lima, berdekatan dengan Kolej Islam Pahang Sultan Ahmad Shah (KIPSAS), Paya Besar, tempat jasad allahyarham Mat Kilau disemadikan.

Mohd Alhamadi, yang merupakan Guru Penolong Kanan 1, Sekolah Kebangsaan Mat Kilau di sini berkata, semasa hayatnya allahyarham datuknya itu hanya memiliki sebidang tanah seluas kira-kira 0.4 hektar.

"Tanah sekecil itupun diambil separuh oleh kerajaan negeri untuk pembinaan jalan raya.

"Kami tidak menolak pembangunan, tapi bila dah diambil, gantilah semula," katanya yang nyata kesal dan terkilan dengan tindakan itu.

Beliau berkata, paling menyayat hati mereka sekeluarga ialah apabila nenek mereka, Ajhrah Bakar meninggal dunia dalam sebuah rumah yang uzur dan usang tanpa sempat menikmati segala pemberian yang dijanjikan kepada allahyarham suaminya.

"Nenek saya itu meninggal dunia pada tahun 1996, membawa bersama kesedihan kerana hidup dalam kesusahan sedangkan suaminya ialah seorang tokoh terkenal negeri Pahang," katanya.

Ketika diminta membuktikan kesahihan beliau sebagai pewaris keturunan Mat Kilau, Mohd Alhamadi lantas menunjukkan geran tanah milik pahlawan itu, selain sebilah keris dan lembing serta gambar-gambar bersejarah yang jarang dipertontonkan kepada umum.

"Ini ialah pusaka tinggalan arwah datuk saya. Ia adalah kebanggaan kami sekeluarga," katanya yang turut mengajar ilmu persilatan yang diwarisi daripada allahyarham datuknya itu. - Bernama

SUMBE-Artikel Penuh: http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0124&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_01.htm#ixzz44kEKh8aB © Utusan Melayu (M) Bhd

Tuanku Kisa-i al-Minankabawi lahirkan tokoh besar Hamka

ARKIB : 02/01/2006

Oleh WAN MOHD. SHAGHIR ABDULLAH

NAMA lengkap ‘Tuan Kisa-i’ ialah Syeikh Muhammad Amrullah Tuanku Abdullah Saleh. Beliau inilah yang melahirkan dua orang tokoh besar di dunia Melayu. Yang seorang ialah anak beliau sendiri, Dr. Syeikh Haji Abdul Karim Amrullah. Dan yang seorang lagi ialah cucu beliau, Syeikh Abdul Malik Karim Amrullah. Cucunya sangat terkenal walaupun tanpa melalui pendidikan tinggi formal dan diberi gelaran Professor Doctor (Prof. Dr.). Cucunya itu lebih dikenali sebagai ‘Prof. Dr. Hamka’ atau nama mesra yang dipanggil orang, ‘Buya Hamka’.

Saya sempat bertemu Buya Hamka pada Februari 1971 di rumahnya di Kemayoran Baru, Jakarta. Selain hampir semua karangan beliau sempat dibaca, saya juga berpeluang mendengar ucapan lisan beliau secara berdepan.

Apabila kita menyelusuri karakter ketiga-tiga mereka, bermula dengan perjuangan datuk (Tuan Kisa-i), ayah (Syeikh Haji Abdul Karim Amrullah) dan cucu (Buya Hamka) secara global dalam penyebaran Islam, kita akan menemui persamaan.

Walau bagaimanapun, pegangan dalam pemahaman dan langkah-langkah perjuangan mereka terdapat perbezaan-perbezaan yang begitu ketara. Tuan Kisa-i tetap mengamal Thariqat Naqsyabandiyah, istiqamah mengikut Mazhab Syafie. Pemahaman Islam Tuan Kisa-i sama dengan pegangan ‘Kaum Tua’, tetapi pada zaman beliau istilah ‘Kaum Tua’ dan ‘Kaum Muda’ belum tersebar luas.

Anak beliau, Syeikh Haji Abdul Karim Amrullah, adalah seorang pelopor dan termasuk tokoh besar dalam perjuangan ‘Kaum Muda’. Syeikh Haji Abdul Karim Amrullah menolak amalan Thariqat Naqsyabandiyah, sekali gus menolak ikatan ‘taqlid’, tetapi lebih cenderung kepada pemikiran Syeikh Muhammad Abduh.

Buya Hamka sukar dinilai orang, kerana dalam beberapa tulisan kadang-kadang mengecam ‘Kaum Tua’, kadang-kadang membenarkannya. Demikian halnya dengan ‘Kaum Muda’. Bahkan dalam penilaian tasawuf,

Buya Hamka adalah bersifat sederhana. Buya Hamka sebagai seorang ‘ilmuwan’ perlu ditempatkan pada tempat baik dan bijak, namun tidak dapat dinafikan ada golongan ‘Kaum Tua’ menyetujuinya di tengah-tengah ramai ulama yang mengecam beliau. Demikian halnya pihak ‘Kaum Muda’ lebih ramai yang menyetujuinya terutama setiakawan dalam satu organisasi Muhammadiyah. Sungguhpun demikian, pihak ‘Kaum Muda’ ada juga yang tidak bersetuju dengan jalan pemikiran Buya Hamka.

Asal usul

Artikel ini tidak memfokuskan kepada Dr. Syeikh Haji Abdul Karim Amrullah dan Buya Hamka tetapi menjurus kepada kisah Tuan Kisa-i atau Syeikh Muhammad Amrullah yang lahir pada malam Khamis 6 Rejab 1256 H/4 September 1840 M. Beliau wafat pada 1327 H/1909 M. Sebagaimana telah disebut di atas, nama ayahnya ialah Tuanku Abdullah Saleh. Tuanku Abdullah Saleh digelar ‘Tuanku Syeikh Guguk Katur’ dan digelar juga ‘Ungku Syeikh Tanjung’. Beliau ialah seorang alim murid Abdullah Arif. Abdullah Arif digelar juga dengan nama ‘Tuanku Pariaman’ dan ‘Tuanku Nan Tuo di Koto Tuo, IV Koto’.

Buya Hamka menulis, yang didengar daripada ayahnya, tentang Tuanku Abdullah Saleh: ‘’Kata ayah saya: ‘Engku Syeikh Suku Tanjung atau Tuanku Guguk Katur itu adalah seorang ulama yang sangat besar perhatiannya kepada Ilmu Tasawuf sehingga kitab Hikam Ibnu 'Athaillah beliau hafal di luar kepala. Beliau pun seorang cerdik ahli adat, sehingga bukan saja urusan agama yang ditanyakan orang kepada beliau, bahkan juga urusan adat’. Tambah ayahku pula: ‘Pelajaran Imam al-Ghazali tentang khalawat sangat termakan oleh beliau Tuanku Syeikh Guguk Katur atau Engku Suku Tanjung itu. Lantaran itu beliau lebih suka berkhalawat di suraunya di Guguk Katur’.’’ (Lihat Ayahku cetakan ketiga, Djajamurni, Jakarta, 1963, hlm. 46.)

Selanjutnya Buya Hamka menulis, ‘’Kepada murid yang soleh inilah tertarik hati gurunya Tuanku Syeikh Pariaman, sehingga setelah anaknya Siti Saerah menjadi gadis remaja, beliau ambillah Tuanku Suku Tanjung itu menjadi menantu.’’ (Lihat Ayahku, hlm. 46-47.)

Daripada petikan di atas dapat disimpulkan bahawa kedua-dua belah pihak, sama ada daripada pihak ibu mahupun daripada pihak ayah, Syeikh Muhammad Amrullah adalah ulama dan tokoh yang terkenal dalam masyarakat. Datuk beliau, atau ayah ibunya, Abdullah Arif atau ‘Tuanku Pariaman’ atau ‘Tuanku Nan Tuo di Koto Tuo, IV Koto’ adalah salah seorang yang menyebarkan Islam di beberapa tempat di Minangkabau dan merupakan pahlawan yang gigih melawan Belanda dalam Perang Paderi yang dipimpin oleh Tuanku Imam Bonjol.

Hendaklah diperhatikan bahawa Abdullah Arif yang disebut di sini bukan Syeikh Abdullah Arif pengarang kitab Bahr al-Lahut, penyebar Islam di Aceh pada abad ke-12 dan 13 M. Belum diketahui apakah Abdullah Arif (datuk Syeikh Muhammad Amrullah) keturunan Syeikh Abdullah Arif (di Aceh). Yang dapat dipastikan nama itu serupa bagi mengambil sempena daripada nama Syeikh Abdullah Arif (di Aceh). Ibu Muhammad Amrullah bernama Siti Saerah yang merupakan anak kepada Abdullah Arif, ulama dan pahlawan yang terkenal itu.

Hanya sampai pada Abdullah Arif (daripada pihak sebelah ibu) datuk Syeikh Muhammad Amrullah saja yang dapat diketahui. Daripada sebelah pihak laki-laki pula hanya diketahui nama ayahnya, iaitu Tuanku Abdullah Saleh. Nama lebih atas daripada yang tersebut belum diketahui. Sungguhpun demikian sudah cukup diketahui bahawa kedua-dua ayah dan ibunya itu memang ulama dan tokoh yang cukup besar pengaruh pada zamannya.

Pendidikan

Mendapat pendidikan awal daripada datuk atau nenek sendiri secara tradisi di Minangkabau, Buya Hamka menulis, ‘’Setelah cucunya itu berusia 14 tahun, setelah khatam mengaji al-Quran dengan ayahnya, Tuanku Syeikh Pariaman memesankan supaya cucunya itu dihantarkan ke Koto Tuo, kerana beliau sendiri yang hendak mengajarnya ilmu-ilmu agama. Bersama saudara sepupunya Tuanku Sutan, Muhammad Amrullah belajar Nahwu, Sharaf, Manthiq, Ma'ani, Tafsir dan Fiqh kepada neneknya.’’ (Lihat Ayahku, hlm. 42.)

Yang disebut oleh Buya Hamka dalam tulisan beliau hanya enam jenis mata pelajaran yang dipelajari daripada datuknya Syeikh Muhammad Amrullah. Saya tidak pasti apa sebab ada dua mata pelajaran yang mesti diajar dalam metod tradisional dunia Melayu dan dunia Islam lainnya pada zaman itu yang tidak disentuh oleh Buya Hamka.

Kedua-dua mata pelajaran yang saya maksudkan itu ialah ‘Ilmu Akidah’ dan ‘Ilmu Tasawuf’. Saya tidak yakin Syeikh Muhammad Amrullah tidak menguasai kedua-dua ilmu yang tersebut kerana pada zaman itu kedua-dua ilmu tersebut merupakan perkara Fardu Ain. Selain itu oleh kerana Syeikh Muhammad Amrullah adalah termasuk salah seorang pengamal Thariqat Naqsyabandiyah, setiap pengamal thariqat mestilah faham ilmu tasawuf dalam erti kata yang syumul. Kerana thariqat adalah bahagian kecil daripada tasawuf.

Apakah kedua-dua mata pelajaran itu memang kurang mendapat perhatian di Minangkabau ataupun datuk beliau Syeikh Muhammad Amrullah telah mempelajari kedua-dua itu daripada ayahnya Tuanku Abdullah Saleh? Tuanku Abdullah Saleh diakui oleh Buya Hamka sendiri dan ayahnya Syeikh Abdul Karim Amrullah tentang beliau hafal kitab Hikam Ibni 'Athaillah dan suka berkhalawat mengikut anjuran Imam al-Ghazali. Perlu saya tambah bahawa ‘khalawat’ di sini bukan pendapat Imam al-Ghazali, tetapi ulasan lanjut Imam al-Ghazali daripada sabda Nabi Muhammad s.a.w..

Mengenai guru-gurunya di Mekah, Buya Hamka menulis, ‘’Beliau berguru kepada Sayid Zaini Dahlan, ulama Mekah yang terkenal, dan berguru juga kepada Syeikh Muhammad Hasbullah dan beberapa ulama yang lain. Beliau juga belajar dengan Syeikh Ahmad Khatib dan Syeikh Tahir Jalaluddin yang usianya lebih muda daripada

beliau. Sayang sekali ayahku tidak memberikan catatan tahun berapa beliau ke Mekah yang pertama itu.’’ (Lihat Ayahku, hlm. 49.)

Kedua-dua ulama bangsa Arab, Sayid Ahmad Zaini Dahlan dan Syeikh Muhammad Hasbullah, yang disebutkan oleh Buya Hamka di atas adalah guru bagi hampir semua ulama dunia Melayu. Selain Syeikh Ahmad Khatib Abdul Lathif al-Minankabawi termasuk juga Syeikh Ahmad Muhammad Zain al-Fathani. Saya masih meragui tulisan Buya Hamka yang menyebut nama Syeikh Tahir Jalaluddin kerana dalam catatan Syeikh Tahir Jalaluddin beliau hanya menyebut berguru kepada Sayid Umar Syatha. Tentang Syeikh Tahir Jalaluddin belajar daripada Syeikh Ahmad Khatib memang ada banyak sumber.

Kedudukan Syeikh Tahir Jalaluddin sebagai murid Syeikh Ahmad al-Fathani dapat diketahui daripada surat menyurat timbal balik antara Syeikh Ahmad al-Fathani (di Mekah) dengan Syeikh Tahir Jalaluddin (di Al-Azhar, Kaherah, Mesir). Baik Syeikh Ahmad Khatib al-Minankabawi mahupun Syeikh Ahmad al-Fathani, kedua-duanya memang jauh lebih muda daripada Syeikh Muhammad Amrullah (Tuan Kisa-i).

Pada usia 26 tahun (1282 H/1864 M), Syeikh Muhammad Amrullah telah diberi ijazah dan tugas mengajar oleh datuknya, Abdullah Arif atau Tuanku Pariaman atau Tuanku Nan Tuo di kampungnya. Ilmu-ilmu yang diajarkan, menurut Buya Hamka, ialah Ilmu Tafsir, Fiqh, Tasawuf, dan ilmu-ilmu alat, iaitu Nahwu, Sharaf, Manthiq, Ma'ani, Bayan, Badi’. (Lihat Ayahku, hlm. 48.)

Pandangan

Syeikh Muhammad Amrullah (Tuan Kisa-i) mengalami lapan kali perkahwinan, dan bilangan kesemua anak beliau ialah seramai 46 orang. Anak beliau adik-beradik seibu sebapa dengan Dr. Syeikh Abdul Karim Amrullah yang disebut oleh Buya Hamka dalam buku beliau, Ayahku, ada seramai tujuh orang. Adik-beradik daripada satu ayah disebut ada 10 orang.

Sungguhpun antara anak dan cucu beliau terdapat beberapa orang yang masyhur namanya, saya tinggalkan saja kerana sudah cukup diwakili oleh Dr. Syeikh Abdul Karim Amrullah (anak) dan Prof. Dr. Hamka (cucu) yang kemasyhurannya sangat diketahui ramai pada zamannya.

Kekeluargaan yang sedang dibicarakan ini bukanlah merupakan satu-satunya keluarga ulama dunia Melayu yang dapat mempertahankan beberapa generasi menjadi ulama, tetapi turut berlaku dalam keluarga Syeikh Daud Abdullah al-Fathani, Syeikh Muhammad Arsyad al-Banjari dan lain-lain. Bahawa sangat berbahagia dunia dan akhirat bagi seseorang ulama yang berhasil mendidik anak, cucu, dan keturunannya menjadi ulama pula.

Saya berpendapat walaupun Syeikh Muhammad Amrullah, ayahnya Tuanku Abdullah Saleh dan datuknya (ayah kepada ibunya) Syeikh Abdullah Arif berpegang mengikut aliran ‘Kaum Tua’, sedangkan anak beliau Dr. Syeikh Abdul Karim Amrullah dan cucunya Prof. Dr. Hamka dikatakan orang sebagai pelopor ‘Kaum Muda’ atau di pihak yang lain dikatakan pembawa fahaman ‘Wahabi’, namun mereka adalah jauh lebih baik jika dibandingkan anak atau cucu ulama yang tidak berjuang untuk kepentingan Islam.

Menjulang tinggi kemasyhuran nama di dunia ini tiadalah bermakna dan bererti di akhirat nanti sekiranya ia lalai atau tidak mempedulikan kepentingan Islam. Tertipulah ia kerana mendahulukan urusan hidup di dunia yang sekejap, lalu mengabaikan urusan hidup di akhirat yang kekal abadi.

Sumber-Artikel Penuh: http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0102&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_01.htm#ixzz44ejxSnpe © Utusan Melayu (M) Bhd